New Archaeological Reveals in Village Makho

ნახევარი საუკუნუს მანძილზე მეტად საინტერესო საველე არქეოლოგიური კვლევა–ძიებანი განხორციელდა სამხრეთ–დასავლეთ საქართველოს ზღვისპირეთში. ეს განსაკუთრებით ითქმის კლასიკური და ელინიზმის ეპოქის ნეკროპოლების მიმართ. შეისწავლებოდა ადრეშუასაუკუნეების სამარ-ხებიც. ბოლო წლებამდე შემთხვევითი აღმოჩენების ამარა ვიყავით გვიანანტიკური, რომაული ხანის სამარხეულ ძეგლებთან მიმართებაში. ახლა ეს თეთრი ლაქაც თანდათანობით ივსება. მიმდინარე წლის ივნისის თვეში ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ მახოში მიკვლეულ იქნა ახ. წ. III ს–სა და IV ს–ის დამდეგის სამაროვანი. განხორციელდა სადაზვერვო გათხრითი სამუშაოები. შევისწავლეთ ამ ეპოქის ხუთი სამარხი. სამარხები ცალკეულ ჯგუფებადაა განლაგებული. თითქოსდა ისინი საგანგებოდ გაჭრილი ოთხკუთხა განივკვეთიანი 30 სმ სიფართის მქონე თხრილით არიან შემოფარგლული. მიცვალებულები დაკრძალული ჩანან მოხრილ პოზაში მარჯვენა თუ მარცხენა გვერდზე, თავით ჩრდი-ლოეთისაკენ. მოპოვებულია საინტერესო და მრავალფეროვანი მასალა, ესენია: წელშეზნექილი კოლხური ამფორები, სამეურნეო ნაკეთობის ადგილოვრივი თუ რომანიზებული ფორმები. იმპორტული წითელ-ლაკიანი ლანგარი, მინის ჭურჭელი, რომაული მონეტები (მე–3 სამარხში ამათი რიცხვი 41–ს შეადგენს), ვერცხლის სამაჯური, მშვილდსაკინძები და ბეჭდები. რკინის სატევარი, ხიშტისებური იარაღი (მუჯირა) და ცული. ზომიერად იყო წარმოდგენილი მინისა და მინისებური პასტის მძივები, მათ შორის იშვიათი ნიმუშები. გრძელდება სამარხში კაჟის ჩაყოლების ტრადიცია. დაახლოებით 700 მეტრის მოშორებით მიკვლეულია სამაროვნის თანადროული დასახლების ნამოისახლარების ნაშთებიც.ახალი არქეოლოგიური აღმოჩენები მახოში მრავალმხრივ მნიშვნელოვანია. სამარხთა თანადროული ოქროს ნივთებისაღმოჩენის ფაქტი სოფელ მახოს სხვა ადგილიდან ადრეც იყო ცნობილი, გარდა ამისა, ძეგლი მდებარეობს საყოველთაოდ ცნობილ გონიო–აფსაროსთან ახლოს.დაგეგმილია მომავალში არქეოლოგიური გათხრების გაგრძელება, როგორც სამაროვნის, ასევე განძის აღმოჩენის ადგილებშიაც.