Literatürde Olmayan Bir Tabloda Ming Halısı ve Ming Halıları

14.-15. yüzyıllarda Anadolu’da dokunmuş hayvan motifli halılar, birçok araştırmacının dikkatini çekmektedir. Bu dönemde Anadolu’da farklı motifler ve desen kompozisyonlarında oluşturulmuş halılar dokunmuştur. Halı ortalarındaki desen kompozisyonları; kare, eşkenar dörtgen, sekizgen, üçgen gibi belirli geometrik şekillerle oluşturulmuştur. Bölümler içinde stilize edilmiş sembolik halde mitolojik değerler taşıyan hayvan motifleri kullanılmıştır. Dört yöne ihraç edildiği bilinen hayvan motifli Anadolu halıları, Batı sanatında ve öncelikle İtalyan ressamların tablolarında 14. yüzyıl başından itibaren görülmektedir. Bu halılar özellikle Sienalı ve Floransalı ressamların tablolarında resimlenmiştir. 14. yüzyıl sonu-15. yüzyıl Anadolu halıları arasında öne çıkan önemli, ünlü ve karakteristik özellikler içeren halılar vardır. En ünlüsü Wilhelm von Bode tarafından Berlin İslam Eserleri Müzesi’ne satın alınan Ejderha ve Anka kuşu motifli halı’dır. Bu halı, Anadolu Beylikleri Dönemi hayvan motifli halıları içinde en iyi korunmuş tek örnektir. 1905 yılında Martin’in Konya’daki Alaeddin Camisinde 13. yüzyıl Selçuklu halılarını keşfine kadar, Ming halısı dünyanın en eski halısı olarak tanıtılmıştır. Kurt Erdmann, Batılı ressamların tablolarındaki halı tasvirlerinden yararlanarak halıların tarihlerinin belirleneceğini öne sürmüş, Wilhelm von Bode İtalya’dan satın aldığı Ming halısının tarihini bu yöntemle bulmuştur. Bu halı, ilk önce Bode halısı, daha sonrasında ise Ming halısı olarak isimlendirilmiştir. Bu araştırmada, Ming halısı yeni bilgilerle incelenerek tipolojik ve ikonografik olarak açıklanacaktır.