İshâk Bin Hasan Tokadî’nin İlimler Tasnifi ve Mantık İlmine Dair Görüşleri

Bu araştırmanın başlıca gayesi İslam âlimlerinin ilimleri taksiminden kısaca bahsettikten sonra İshak Tokadi’nin ilimleri taksimini ve bu bakımdan İslam müellifleri arasındaki yerini belirtmeğe çalışmak ve mantık ilmine dair görüşlerini izah etmektir. İslam dünyasında zamanla değişen ilim anlayışını tespit etmenin bir yolu da İslam âlimlerinin ilim tasniflerine bakmaktır. İslam dünyasında salt ilimler tasnifi yapılan çok sayıda esere rastlamak mümkündür. Bu çalışmada 17. Yüzyıl Âlim Şairlerinden İshâk Bin Hasan Tokadî tarafından 1687 tarihinde kaleme alınmış olan Nazmu’l-Ulum adlı mesnevi türündeki eserden bahsedilecektir. Eserde çeşitli ilimler hakkında bilgi verildikten sonra bunların öğrenilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu ilimlerden bir tanesi de Mantık ilmidir. Eserde kısaca mantık ilmini öğrenmenin önemine değinilmiş, dilin kurallarını anlamada mantık ilmi ilk sırada değerlendirilmiş, müçtehitlerin dinî konularda hüküm verirken mantık ilmine başvurduğundan bahsedilmiştir.