INDIVIDUAL SOCIAL AND POLITICAL CORRUPTION IN MITHAT CEMAL KUNTAY'S NOVEL

Mithat Cemal Kuntay (1887-1956)’ın tarafından kaleme alınan “Üç İstanbul” (1938) romanı II. Abdülhamit, II. Meşrutiyet ve Mütareke dönemlerinin sosyal hayatını, kültürünü, siyasetini ele alması bakımından dikkate değer bir eserdir. Roman zaman olarak 93 Harbi’nin yaşandığı 1877 yılından Millî Mücadele’nin gerçekleştiği 1922 yılları arasını kapsamaktadır. Bu zaman diliminde yaşanan savaşlar, siyasal belirsizlikler, yönetimsel sorunlar toplumsal ve siyasal hayatı derinden sarsmıştır. Ülkeyi yönetenlerin zafiyetleri, beceriksizlikleri, sorumsuzlukları, menfaatperestlikleri bireyi, toplumu ve devleti kaçınılmaz bir yozlaşmanın içine sürüklemiştir. Özündeki iyi nitelikleri birtakım dış etkenlerle zamanla yitirmek, soysuzlaşmak, özünden uzaklaşmak gibi anlamlar taşıyan yozlaşma olgusu “Üç İstanbul” romanının ana temalarından birini oluşturmaktadır. Romanda, eserin başkahramanı Adnan'ın yaşam çizgisi izlenerek onun etrafında yer alan kişi(lik)ler, Adnan'ın diyalog içinde bulunduğu çevre ve insanlar toplumsal yaşam alanının bütünüyle ilgili bir kanıya varılmak amacıyla bol ayrıntıya yer verilerek hikâye edilir. Mithat Cemal, yozlaşmayı “Üç İstanbul”da daha belirgin kılmak için şahıs kadrosunun büyük bir kısmını olumsuz karakter üzerine inşa etmiştir. Roman, vatan hainlerinden, kozmopolitlerden, muhbirlerden, jurnalcilerden, rüşvetçilerden, menfaatperestlerden, ahlaksızlardan, riyakârlardan, dalkavuklardan, hayat kadınlarından, asalaklardan, hırsızlardan oluşan geniş bir şahıs kadrosuna sahiptir. Her üç dönem üç farklı konağın çevresinde geçer. Roman kahramanları dönemden döneme göre farklı kimliklere dönüşür. Bu çalışmada bireysel, toplumsal ve siyasal yozlaşmanın “Üç İstanbul” romanında nasıl ele alındığı irdelenecektir.