RUSYA’DA KARIŞIKLIKLAR (SMUTA) DÖNEMİNDE ZEMSKİY SOBOR’UN ÇAR SEÇİMİNDE OYNADIĞI ROL

Rusya Devleti’nde Smuta Dönemi olarak tarihe geçen karışıklıklar zamanında Rus çarları kendilerini meşrulaştırmak için bir takım girişimlerde bulunmuşlardır. Korkunç İvan olarak da bilinen İvan Vasilyeviç’in (1530-1584) oğlu Çar Fedor İvanoviç’in 1598 yılında ölümüyle birlikte Moskova tahtında yaklaşık 15 yıl devam edecek olan bir iktidar boşluğu meydana geldi. Bu süreçte ortaya çıkan yeni çar adayları kendilerini meşrulaştırmak için bir takım girişimlerde bulundular. Bu girişimlerin içinde en önemlisi Zemskiy Sobor adında tüm ülkeyi temsil eden bir meclisin toplanmasıydı. IV. İvan’ın 1584’te ölümüyle birlikte Romanov hanedanının tahta gelişine kadar Rusya Devleti’nde toplam beş kez Zemskiy Sobor toplandı. Bu süreçte Moskova tahtı birçok iç ve dış müdahaleye maruz kaldı. Ayrıca devletin içinde yaşanılan bu kargaşa dönemi toplum nezdinde huzursuzluğa neden oldu ve bir takım düzmece çarların ortaya çıkmasına ortam hazırladı. Bu düzmece çarlar dış güçler (Polonya) tarafından da desteklenmiştir. Ayrıca bu karışıklık Rus ve Ortodoks olmayan adayların da taht mücadelesi içine girmesine sebep olmuştur. Tüm bu kargaşa durumunda Zemskiy Sobor önemli rol oynadı. Bu meclis Rusya ve Slav tarihinde köklü bir geçmişe sahipti. İlk Rus kanunlarından beri bilinmekte olup köy, şehir, devlet meseleleri hakkında toplanmaktaydı. Tüm ciddi kararlar burada alınmaktaydı. Ancak Zemskiy Sobor hiçbir zaman kalıcı olarak geçerli herhangi bir yasal kurucu belgeye dayanmamıştır. Smuta Dönemi ve hemen öncesinde Fedor İvanoviç, Boris Godunov, Vasiliy Şuyskiy, Vladislav Vaza ve Mihail Romanov için Zemskiy Sobor’lar toplanmıştır. Toplanan bu Zemskiy Sobor’ların meşruluk durumları tartışma konusudur. Bu bağlamda Smuta Dönemi’nin hükümdarlarının kendilerinin meşrulaştırmak için topladıkları Zemskiy Sobor’lar çalışmanın ana konusunu teşkil etmektedir.