Mishel Hastalıkta Belirsizlik Ölçeği- Kısa Form Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Giriş: Hastalıkta belirsizlik, lösemi hastalarının yaşadığı önemli bir sorundur. Literatürde erişkin lösemi hastalarında hastalıkta belirsizlik düzeyini değerlendiren ölçekler yeterli değildir. Amaç: Bu araştırma, Lösemi hastalarında Mishel Hastalıkta Belirsizlik Ölçeğini-Kısa Form( MUIS) Türkçe ’ye uyarlamak, geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmek amacı ile yapılan metodolojik tipte bir çalışmadır. Yöntem: Araştırma Aralık 2020-Mart 2021 tarihleri arasında İzmir’de bulunan bir üniversite hastanesinin hematoloji polikliniğine başvuran ve araştırmaya alınma kriterlerine uyan kronik lösemi hastalarıyla (n=70) yapılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında Mishel tarafından geliştirilen MUIS kısa form ölçeği kullanılmıştır. Türkçeye uyarlanan Lösemi Hastalarında Hastalıkta Belirsizlik Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. MUIS ölçeğinin geçerlik çalışmasında, dil eşdeğerliği, içerik geçerliliği ve yapı geçerliliği yöntemleri, güvenirlik çalışmasında, iç tutarlık, madde analizi ve test-tekrar test güvenirliği yöntemleri kullanılmıştır. Yapı geçerliliği için açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ve Kasierr-Meyer-Olkin (KMO) ve Barlett Testleri ve faktör yapısının incelenmesi amacıyla Temel Bileşenler Analizi (Principal Components Analysis) kullanılarak açıklayıcı faktör analizi yapılmıştır. Bulgular: Ölçeğin maddelerinin madde-toplam korelasyonlarının yeterli düzeyde olduğu saptanmıştır. Ölçeğin toplam Cronbach Alfa Güvenirlik Katsayısı .68 ve test-tekrar test güvenirlik katsayısı yüksek bulunmuş; ilk ve ikinci ölçüm puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Temel Bileşenler Analizinde ölçeği oluşturan 5 madde için tek boyut oluşturmuş ve bu faktörün toplam varyansa yaptıkları katkı %45.538 olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılarak ülkemize kazandırılması amaçlanan “Mishel Hastalıkta Belirsizlik Ölçeğini (Kısa Form)” nin geçerlik ve güvenirliğini sağladığı görülmektedir. Lösemi hastaları için geliştirilen “Mishel Hastalıkta Belirsizlik Ölçeğini (Kısa Form)” nin Türkçe formunun geçerli ve güvenilir ölçümler sağlayabildiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Belirsizlik, Lösemi, Geçerlik, Güvenirlik