Orta Anadolu Abdallık Geleneğinde Usta Bir Asma Davul İcracısı: Adem Göçer ve “Bir Ayrılık Bir Yoksulluk Bir Ölüm” Örneği

Anadolu müzik kültürü içerisinde Abdal toplulukları, bölgesel müzikal kimliklerin oluşumu ve toplumsal belleğin aktarımı açısından önemli bir rol üstlenmektedir. Bu bağlamda Orta Anadolu Bölgesi’nde yer alan Kırşehir ili, Abdal müzik geleneğinin ritüel ve gündelik müzik pratikleri aracılığıyla görünür hâle geldiği önemli bir kültürel alanı temsil etmektedir. Bu çalışma, Kırşehir ili Abdal müzik geleneği içerisinde asma davul icrasının toplumsal ve kültürel bağlamını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı doğrultusunda doküman analizi ve performans merkezli örnek olay incelemesi temelinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneğini, Türk halk müziğinde kırık hava türü içerisinde yer alan ve Kırşehirli asma davul icracılarından Adem Göçer tarafından icra edilen “Bir Ayrılık Bir Yoksulluk Bir Ölüm” adlı eser oluşturmaktadır. Eser, usul açısından 4/4’lük ölçü yapısına sahip olmasına karşın, icranın ritmik organizasyonunun pratik ve algısal düzeyde 2/4’lük bir yapı üzerinden şekillendiği tespit edilmiş, buradan hareketle yöresel icra özellikleri ve tavır anlayışı çerçevesinde analiz edilmiştir. İcra analizi kapsamında 211 ritim kalıbı tespit edilmiş, ritmik organizasyonun mikro varyasyonlar, çarpma teknikleri ve nüans vuruşları aracılığıyla çeşitlendiği sonucuna varılmıştır. Bu yoğun ritmik çeşitlilik, asma davul icrasında mekanik tekrar yerine performans anında yeniden şekillenen dinamik bir ritmik organizasyon anlayışının belirleyici olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, Kırşehir Abdal topluluğuna özgü müzikal pratiklerin toplumsal kimliğin inşasında belirleyici bir rol oynadığını göstermektedir. UNESCO’nun Yaşayan İnsan Hazineleri programı doğrultusunda Türkiye tarafından Yaşayan İnsan Hazinesi olarak ilan edilen Adem Göçer, davul çalgısına atfettiği anlamlar ve icra sürecindeki tutumlarıyla kültürel kimliğin ve toplumsal belleğin taşıyıcısı olarak konumlanmaktadır.