GEÇ ANTİK ÇAĞ’DA PAGANİZMDEN HRİSTİYANLIĞA ÖLÜM ALGISI

20. yüzyıldan itibaren tarih literatüründe yerini alan Geç Antik Çağ, Antik Çağ’dan Erken Orta Çağ’a geçişi tanımlayan modern bir terimdir. Tam anlamıyla bir geçiş dönemi olan Geç Antik Çağ’da, Roma İmparatorluğu yönetimindeki Anadolu’nun inanç sisteminde köklü değişiklikler olmuş, Pagan Roma İmparatorluk yönetimi Hristiyanlaşmaya başlamıştır. Bu makalenin konusunu, 3-7. yüzyıllarda Roma İmparatorluğu’nun değişen din yapısı ile bu dini yapısına uygun olarak, insanoğlunun değişen dünya görüşü ve ölüm algısı oluşturmaktadır. Ruhun bedenden ayrılması suretiyle kişinin maddi hayat kaynağını yitirmesi şeklinde tanımlanan ölüm ve ölüm sonrası hakkındaki algılama, inanış ve uygulamalar kültürden kültüre, devirden devire değişmektedir. Ölümü anlama ve anlamlandırma konusuna en önemli katkılar ise dini inançlardan gelmektedir. Bu bağlamda makalede, politeizmden monoteizme geçilen bu zaman aralığında, insanoğlunun ölüm algısı ve ölü gömme uygulamalarındaki değişimler veya benzerlikler karşılaştırmalı olarak verilip bir sentez ortaya konulmuştur. Çalışmada öncelikli olarak Yunan ve Roma Dönemlerindeki Pagan inancı ile tek tanrılı din olan Hristiyan inancındaki ölüm algısı sorgulanmaktadır. Bahsi geçen dönemdeki bu benzersiz ve büyük dinsel değişimin sonucunda 4. yüzyıla gelindiğinde imparatorluk sakinlerinin yarısından fazlası bu değişime ayak uydurmuştur. Paganizmden Hristiyanlığa geçiş hızlı gibi görünse de Pagan Yunan-Roma kültüründen ayrılış göründüğü kadar kolay olmamış, halkın her sınıfından insan grupları, eski alışkanlıklarına ve inançlarına tutunmakta ısrarcı davranmışlardır. Ölümü algılama, ölüme karşı takınılan tutum yeni dinin etkisinde değişmiş olsa da her iki inançtaki ölü gömme uygulamaları ve cenaze hazırlıklarında çok büyük değişimler olmadığı anlaşılmaktadır.