Karşılıklı Öğretim Tekniği ile İlgili Bilimsel Çalışmaların Betimsel İçerik Analizi

Bu çalışmada, 1984-2023 yılları arasında karşılık öğretim tekniği kullanılarak yapılan araştırmaların künye bilgisi, yıl, konu alanı, araştırma modeli, örneklem büyüklüğü, örneklem grubu, veri toplama araçları ve veri analiz yöntemleri açısından sınıflandırarak kapsamlı ve bütüncül bir şekilde eğilimlerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışma karşılıklı öğretim tekniğinin tarihsel sürecinden (1984) günümüze kadar (2023) yapılan bilimsel çalışmaları detaylı olarak incelemek amacı ile nitel araştırma yöntemlerinden betimsel-içerik analizi deseni ile tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini, 1984-2023 arasında karşılıklı öğretim tekniği ile ilgili yayımlanmış olan 41 adet tezler, makaleler, raporlar ve tebliğler gibi bilimsel çalışmalar oluşturmaktadır. Çalışmada araştırmacılar tarafından geliştirilen “Yayın Sınıflama Formu” kullanılmıştır. Araştırmanın veri analizinde nitel veri analizi yöntemlerinden içerik analizi kullanılmıştır. Karşılıklı öğretim tekniğine yönelik çalışmaların yıllara göre dağılımı incelendiğinde 2018 yılı itibariyle önemli bir artış olduğu bulgulanmıştır. Konu alanlarına göre araştırmalar incelendiğinde; en fazla öğrenme modelleri ve özel eğitim alanı ile ilgili çalışmaların yürütüldüğü tespit edilmiştir. Çalışmalar, örneklem büyüklüğü açısından incelendiğinde 31-100 arası öğrenci ile daha çok çalışıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca araştırma modeline göre çalışmalar incelendiğinde nicel boyutta en fazla yarı deneysel, nitel boyutta derleme ve açıklayıcı sıralı desen kullanıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Ancak toplamda daha çok yarı deneysel çalışmaların yapıldığı tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, karşılıklı öğretim tekniği ile ilişkili yapılan çalışmaların çeşitlendirilmesi önerilebilir.