HÜSEYİN CAHİT YALÇIN’IN 1946 TARİHLİ RAPORU VE BASIN TARİHİMİZDEKİ ÖNEMİ

Türkiye’de yaklaşık 200 yıllık bir geçmişi bulunan basının, kurumsal bir yapı kazanması Cumhuriyet sonrası dönemdedir. 25 Temmuz 1931 tarih ve 1881 sayılı Basın Kanunu ile basının kurumsal bir statü kazanmasında ilk önemli adım atılmıştır. 1923’ten 1950’ye kadar süren tek parti iktidarında basın-iktidar ilişkileri mevcut kanun üzerinden yürütülmüş ancak II. Dünya Savaşı sonrası değişen dünya konjonktürü ve Türkiye’nin Batı bloğunda yer alma çabaları, mevcut hükümetin demokratikleşme yolunda adımlar atmasını zorunlu kılmıştır. Bu çerçevede basın sahasında da çeşitli düzenlemelerin yapılması gündeme gelmiş ve dönemin hükümeti Hüseyin Cahit Yalçın’ı incelemeler yapmak üzere Avrupa’ya göndermiştir. Basın Birliği Başkanı Hüseyin Cahit İngiltere, Fransa, Yunanistan, İtalya ve Danimarka’da çeşitli gözlem ve incelemelerde bulunarak bir rapor hazırlamıştır. Bu çalışmada Hüseyin Cahit Yalçın’ın 1946 tarihli raporu merkeze alınarak raporun 1946 ve sonraki yıllarda yapılan basınla ilgili düzenlemelere etkileri üzerinde durulmuştur. Çalışmanın sonunda basın rejimimizin demokratikleşmesi yolunda dikkate değer adımların atıldığı 1946 ve 1950 tarihli düzenlemelerde, Hüseyin Cahit’in 1946 tarihli raporunun da önemli izlerinin bulunduğunu ifade etmek mümkündür.