FALSE WESTERNIZATION IN ARABA SEVDASI AND AŞK-I MEMNU NOVELS

Osmanlı Devletinde Batılaşma, Tanzimat Dönemi ile hız kazanan bir medeniyet projesidir. Batılaşma sürecinde yaşananlar, Batılaşmanın toplumun bazı kesimlerinde yanlış algılanması romanlara yansımıştır. Araba Sevdası ve Aşk-ı Memnu romanları Batı medeniyetinin İstanbul’da yanlış anlaşılması üzerine kurgulanmışlardır. Her iki romanda Batılaşmanın Osmanlı Toplumunda bazı çevrelerde yanlış anlaşılması sonucu orta çıkan tipler ve vakalar işlenmektedir. Araba Sevdası romanında yazar, Bihruz Bey’in özde değil sözde Batılaştığını ortaya koymak istemektedir. Bihruz Bey, Batılaşmanın aracı olan çok az bildiği Fransızcası ile olur olmaz yerlerde Fransız konuşmaya çalışarak aydın ve kültürlü biri olarak geçinmeye çalışır. Aşk-ı Memnu eserinde de Halit Ziya, bir Boğaziçi yalısında yaşayan Müslüman bir Türk ailesinin yaşamını aktarırken Yanlış Batılaşmayı öne çıkarır. Yalı da Müslüman Türk gelenek ve görenekleri yerine Batılı bilhassa Fransız yaşam tarzı, adabı muaşereti önemsenmektedir. Evin müştemilatı, selamlaşma biçimleri, eşlerin birbirleriyle ilişkileri Batılı bir anlayışla devam etmektedir. Çalışmada, yanlış Batılaşma üzerine kurgulanan her iki romanın tematik ve biçimsel karşılaştırılması yapılmıştır.