محمد بن يوسف الكريمي(1068هــ) دراسة في ديوانه

Bu araştırma, on ikinci hicrî asrın edip ve şairlerinden Muhammed b. Yusuf el Kerîmî ed-Dimeşkî’nin (ö. 1068) dîvâni ve şiirlerini tanıtmayı amaçlamaktadır. Muhammed b. Yusuf, edibü’z-zaman ismiyle bilinen nesir ve nazım konusunda yetenekli bir şair olarak tanınmaktadır. O şiir yazma konusunda asrının en hünerlisi olarak kabul edilir. Rakbü’ş-Şâmî’nin (Hacca giden kafilelerin) kadısı olarak da görev yapmıştır. Muhammed b. Yusuf, ilme gönül vermiş bir aileye mensuptur. Dedesi, babası, kardeşi devrin önemli âlim ve ediplerindendir. Kerîmî’ye ait olan, matbû olmayan bir divan tespit ettik. Divan’da yer alan şiirler, medh, gazel, mersiye ve hicv şeklindedir. Şiilerin çoğunda Kerîmî hoca ve muasırlarını övmektedir. Şair, kadılık görevini üstelenme tarihi, Dimeşk şehri ve o dönemde ed-Diyâru’r-Rûmiyye olarak tanınan Türkiye’ye geliş tarihlerinden bahsetmektedir. Bu divan belli bir döneme ışık tutan önemli bir tarihi belge hükmündedir. Kerîmî’nin divanı biyografi kitaplarında atıf yapılmanın dışında hak ettiği ilmi ilgiyi görmemiştir. Bu araştırma seksenden fazla kaside içeren Divan’dan örnekler sunmaktadır. Matbu kitaplarda bu divandan sadece birkaç beyit yer almaktadır. Ancak bu beyitlerin bir kısmında hatalar bulunmaktadır. Araştırmada mahtût nüshalardan hareketle bu hataların tashihi yapılacaktır. Mahtût ve matbu nüshalarda yer alan şiirler bir araya getirilirken tümevarım metodu kullanılmıştır. Hayatı ve şiirlerini tespitte ise tanımlayıcı metot kullanılmıştır. Şiilerin tahlili ve şairin hedeflerini tespitte ise tahlili metot kullanılmıştır.