ÖĞRETMEN PERSPEKTİFİNDEN OKUL YÖNETİCİLERİNİN KAYIRMACILIK DAVRANIŞLARI

Kayırmacılık, okul yöneticilerinin kendilerine yakın gördüğü kişileri, yasalara aykırı biçimde desteklemesi ve koruması olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırmanın amacı okul yöneticilerinin kayırmacılık davranışlarını öğretmen perspektifinden ele alarak kayırmacılığın olası etkilerini ortaya çıkarmak ve çözüm yolları geliştirmektir. Nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim yöntemi ile yürütülen araştırmanın çalışma grubu, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında amaçlı örnekleme yöntemlerinden benzeşik örnekleme ile belirlenen 37 öğretmenden oluşmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanmış olan veriler içerik ve betimsel analiz tekniklerine başvurularak çözümlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre öğretmenler okul yöneticilerinin kayırmacılık davranışlarını dört tema (türler, imkanlar, sorunlar ve önlemler) ile açıklamışlardır. Okul yöneticilerinin en çok kronizm ve klientalizm türlerinde kayırmacılık yaptığı; kayırmacılıktan yararlanan kişilere en çok tanınan imkanın istekleri ve ihtiyaçları dikkate alarak öncelik tanıma (izin, ders programı, nöbet vb.) olduğu; kayırmacılık davranışlarının okulda en çok yol açtığı sorunların gruplaşma, huzursuzluk, güvensizlik ve isteksizlik olduğu ve kayırmacılık davranışlarını önlemek için okullarda en çok alınabilecek önlemlerin liyakate dayalı atama, adalet ve güven iklimi oluşturma, şeffaf ve tarafsız denetim olduğu tespit edilmiştir.