Serum Progesterone and PAG Levels in Pregnant Karya Ewes

Koyunlarda erken dönemde gebelik teşhisi ekonomik açıdan çok önemlidir. Sığırlar için geliştirilen ticari PAG ELISA kitleri koyun ve keçilerde de erken gebelik teşhisinde başarılı sonuçlar vermektedir. Var olan çalışmanın amacı Türkiye'de mevcut en önemli koyun ırklarından biri olan Karya koyunlarında gebelik süresince PAG düzeyi ve progesteron seviyesi ile postpartum ilk aydaki serum PAG düzeyinin belirleyerek progesteron ile PAG arasındaki korelasyonları gebelik süresince belirlemektir. Çalışmada 2-5 yaşlarında ve 40-60 kg ağırlığında, herhangi bir sağlık sorunu bulunmayan, 10 Karya ırkı koyunu kullanıldı. Tüm koyunlardan, koçların aşım yaptığı günden sonraki 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 11, 13, 15, 17, 18, 19, 20, 21’inci haftalar ile doğum sonrası 1, 2, 3 ve 4’üncü haftalarda kan örnekleri toplandı ve gebelik süresince PAG düzeyi ve progesteron seviyesi ile postpartum ilk aydaki serum PAG düzeyi belirlendi. Plazma progesteron konsantrasyonu gebeliğin 9. Haftasından itibaren artış göstermiş olup, 18. haftada pik düzeye ulaşmıştır. 18. haftadan sonra progesteron düzeylerinde düşüş gözlenmiştir. Gebe hayvanlarda ortalama PAG konsantrasyonları ise gebeliğin ikinci haftasına kadar bazal düzeyde iken gebeliğin 3. haftasından itibaren yükselmeye başlamış olup, gebeliğin 19. haftasında pik yapmıştır ve gebelik sonuna kadar da artış göstermiştir. Doğumdan sonraki ilk 4 hafta süresince ise PAG konsantrasyonu dramatik bir şekilde bir düşüş göstermiştir. Bu bulgulara göre Karya koyunlarında gebeliğin 8. ve 11. haftalarında progesteron seviyesi arttıkça PAG düzeyi de artış göstermiştir. Ayrıca gebeliğin 7, 11, 13, 15 ve 17. haftalarında ikiz gebeliklerin PAG düzeyleri, tekil gebeliklerden daha yüksek bulunurken gebeliğin diğer haftalarında PAG düzeyi tekil ve ikiz gebeliklerde istatistiksel açıdan anlamlı farklılık göstermemiştir. Gebeliğin 11. haftasında ikiz gebeliklerin progesteron düzeyleri, tekiz gebeliklerden daha yüksek bulunurken diğer haftalarda anlamlı farklılık bulunmamıştır. Bu bulgulara göre PAG ve progesteron arasında bildirilen korelasyonlardaki farklılıklar, daha az sıklıkta örnekleme yapılmasına, plasental fonksiyondaki türe özgü farklılıklara veya PAG çapraz reaktivitesindeki farklılıklara ve gebelik sırasında PAG ve progesteron dinamiklerindeki tür veya alt tür farklılıklarından kaynaklanıyor olabilir.