Türkiye'nin tarımsal mavi ve yeşil su ayak izinin aylık ölçekte ilçe düzeyinde analizi

Tarımsal su kullanımının zamansal dinamikleri, yarı kurak bölgelerde sürdürülebilir su yönetimi açısından kritik öneme sahiptir. Ancak mevcut çalışmaların büyük bölümü su ayak izini yıllık toplamlar üzerinden değerlendirdiğinden dönemsel su baskıları yeterince görünür kılınamamaktadır. Bu çalışma, Türkiye genelinde 18 ürün için mavi ve yeşil su ayak izini ilçe ölçeğinde ve aylık zaman çözünürlüğünde ilk kez kapsamlı olarak analiz etmiştir. FAO-56 metodolojisi kullanılarak 2013–2022 dönemine ait meteorolojik veriler ve 969 ilçenin tarımsal üretim istatistikleri ile hesaplanan sonuçlar, tarımsal su talebinin yıl geneline homojen dağılmadığını göstermektedir. Nisan–Mayıs–Haziran döneminde yıllık toplam mavi su kullanımının %55'inden fazlası gerçekleşmektedir. Bu dönem içinde aylık baskın ürün grupları belirgin biçimde değişmekte; Mayıs ayında tahıllar toplam mavi su ayak izinin %75'ini, Temmuz ayında sanayi bitkileri %42'sini oluşturmaktadır. Yeşil su ayak izi yağış rejimiyle doğrudan ilişkili bir mevsimsellik sergilemekte; tahıllarda yüksek yeşil su payları yağışlı dönemlerle örtüşürken, sanayi bitkileri ve sebzelerde düşük oranlar mavi su bağımlılığını belirgin biçimde artırmaktadır.Sonuç olarak, aylık zaman çözünürlüğünde gerçekleştirilen su ayak izi analizleri dönemsel su baskılarını görünür kılarak geleneksel yıllık yaklaşımların ötesinde bir çerçeve sunmaktadır. Elde edilen bulgular, sulama planlaması, ürün deseni değerlendirmesi ve kuraklık risk yönetiminde zamansal hassasiyetin artırılmasına yönelik bilimsel temel oluşturmaktadır.