KIRIKKALE KESKİN'DE BİR İNANÇ MERKEZİ: HAYDAR SULTAN (HAYDAR DEDE) TÜRBESİ

Keskin, Kırıkkale’nin en eski yerleşim yerlerinden biridir ve en büyük ilçesidir. Osmanlı Devleti’nin idari yapılanmalarında Keskin ismi nahiye, kaza hatta “Keskin ili” şeklinde geçmektedir. Türk-İslâm yerleşim sürecinde Türkmen gruplarının dinî kimlikli şahsiyetler çevresinde örgütlenmesine dayalı bir yerleşim sürecinin gerçekleştiği görülmektedir. Keskin’in Haydardede köyü de o dönemde Haydar Sultan sayesinde bir yerleşim yeri olmuş ve günümüzde kurucusunun adıyla anılmaktadır. Haydar Sultan (Haydar Dede), yazılı ve sözlü kaynaklarda Hoca Ahmed Yesevi’nin oğlu olarak ifade edilmektedir. Türbesi, Keskin’in Haydardede köyündedir. Anadolu’nun Türkleşmesinde Keskin’in bulunduğu bölgede mücadele ettiği bilinmektedir. Haydar Sultan’ın düşmanlara esir düşmesi sonucu hapsedilerek yedi yıl çile çektiği kuyu kutsal kabul edilmektedir. Türbe ve kuyu bölgede önemli bir inanç merkezi konumundadır. Bu çalışmada, Haydar Sultan (Haydar Dede) Türbesi etrafında oluşan inanış ve uygulamalar halkbilimsel bakış açısıyla ele alınıp incelenmiştir.