Açık ve Uzaktan Öğrenmede E-kitapların Kullanımına İlişkin Öğrenci Görüşleri: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sisteminde Bir Durum Çalışması

Bu araştırmanın amacı, açık ve uzaktan öğrenme ortamlarında e-kitapların kullanım durumunu Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi bağlamında incelemektir. Durum çalışması yaklaşımı benimsenen bu araştırmada hem nitel hem de nicel veriler toplanmıştır. Araştırma verileri, 1419 gönüllü katılımcıdan, araştırmacılar tarafından geliştirilen çevrimiçi form aracılığıyla toplanmıştır. Nitel veriler içerik analizi yöntemiyle, nicel veriler ise betimsel ve yordamsal istatistiklerle analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, katılımcıların çoğunluğunun PDF, ePUB ve HTML5 formatında sunulan e-kitapları dizüstü bilgisayarlar, mobil cihazlar ve masaüstü bilgisayarlar aracılığıyla kullandıklarını ortaya koymuştur. Ayrıca, katılımcıların e-kitap kullanım tercihleri cinsiyet değişkeni açısından anlamlı bir farklılık gösterirken yaş, öğrenim derecesi, program kayıt türü açısından anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Ayrıca her üç e-kitap formatında da öğrenenlerin, kitap içinde arama yapma, çevrimdışı kullanım, yazdırma, yer imi ekleme ve bağlantı kullanımı gibi işlevsel özellikler nedeniyle bu formatları tercih ettikleri görülmüştür. Katılımcıların e-kitap tercihlerine ilişkin görüşleri; dijital tercih, basılı tercih, sınırlılıklar, memnuniyet, maliyet, elverişlilik, duyarlılık, bilgilendirme ve diğer nedenler olmak üzere dokuz tema altında toplanmıştır. Diğer taraftan katılımcılar e-kitapları; erişilebilirlik, kullanım kolaylığı, düşük maliyet, pratiklik ve çevreye duyarlılık gibi etkenler nedeniyle tercih ederken, bazı katılımcıların ise basılı kitapları; alışkanlık, not alma kolaylığı, sağlıkla ilgili kaygılar, taşınabilirlik, e-kitaplara ilişkin bilgi eksikliği, internet bağlantısı ve donanım/yazılım yetersizlikleri gibi nedenlerle tercih ettiği belirlenmiştir. Çalışmanın bulguları doğrultusunda ilgili literatürle karşılaştırmalı bir tartışma yapılmış ve gelecek araştırmalar için öneriler sunulmuştur.