Mirasa Yüklenen Anlamın Kuşaklararası Değişimi: Doğubayazıt Örneği

Bu çalışma, aşiret tipi topluluklarda mirasa yüklenen sembolik değerin üç kuşak bağlamında değişimini ele almaktadır. Çalışma nitel araştırma yöntemi ve mülakat tekniğine başvurularak Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesinde gerçekleştirilmiştir. Genel olarak aşiret tipi topluluklarda özelde ise bir aşiret yeri olan Doğubayazıt'ta kadınlara mirastan genel olarak pay verilmemektedir. Söz konusu durumun nedenlerini, mirasa yüklenen sembolik değeri, bu değere yüklenen anlamları ve bu anlamlarda yaşanan değişimleri ortaya koymak amacıyla 18–25, 25–45 ve 45 yaş ve üstü toplam 33 kişiden oluşan üç kuşak belirlenmiştir. Katılımcılara çalışmanın amacına yönelik sorular sorulmuş ve katılımcılardan elde edilen veriler doğrultusunda miras yüklenen anlamda yaşanan değişimler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre mirasa yüklenen anlam birinci kuşaktan üçüncü kuşağa doğru, kız ve erkek çocukları arasında ayrımcılık yapılıyor düşüncesine doğru değişim yaşamıştır. Bu değişimi katılımcıların miras meselesini Doğu ve Batıyı kıyaslayarak yaptığı açıklamalarda daha net bir şekilde görmek mümkündür. Bu anlamda bir bilinç değişimi söz konusudur. Ancak özellikle kadın katılımcıların ifadelerinde daha net görüleceği üzere söz konusu değişim, pratiğe dökülmemiş bir bilinç değişimidir. Çünkü miras meselesine karşı çıkışın toplumsal bir yaptırımı vardır ve talep edilmesi halinde mirastan pay alınamayacağı bilinmektedir. Dolayısıyla mirasa yüklenen sembolik değer ve kadınların mirastan pay almaması uzun bir süre daha devam edecek gibi görünmektedir.