Eğitime Adanmış Bir Hayat: Prof. Dr. Feriha Handan Balkış Baymur

Bu makale Prof. Dr. Feriha Handan Balkış Baymur’un psikoloji biliminin Türkiye’de yerleşmesine ve gelişmesine rehberlik eden katkılarının bir özetini içermektedir. Osmanlı İmparatorluğu’nda doğmuş olan Baymur ve ailesi Cumhuriyet’in kuruluşunda ve sonrasında ülkenin gelişimi için önemli çabalar sarf etmiştir. Baymur, Gazi Eğitim Enstitüsünde pedagoji eğitimi alan ilk kadın öğrencidir. Cumhuriyet döneminin reformları ile paralel olarak gelişen akademik kariyeri, aile ve çocuk eğitiminin önemini vurgulamıştır. Baymur, dönemin önemli dergilerindeki yazılarında ebeveynleri çocuk gelişimi hakkında bilgilendirmiştir. Psikoloji biliminin Türkiye’de sınırlı olan eğitim olanakları sebebiyle yüksek lisans ve doktora eğitimlerini Amerika Birleşik Devletleri’nde tamamlamıştır. Türkiye’nin ilk psikologlarından biri olarak tarihe geçmiş, Genel Psikoloji kitabı ve çocuk psikolojisi alanında yaptığı çevirilerle psikoloji biliminin Türkçeleşmesine katkıda bulunmuştur. Talim ve Terbiye Kurulundaki görevi sırasında eğitim reformlarına imza atan Baymur etkili eğitim için bütüncül bir yaklaşımın önemini vurgulamıştır. Geliştirdiği anket ve ölçeklerin günümüzde hala kullanımda olması ileri görüşlülüğünün bir ifadesidir. Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümünün kurucu üyesi ve ilk bölüm başkanlığını yapmıştır. 1971 yılında profesör unvanını alan Baymur, Türkiye’de psikolojik danışmanlık ve rehberlik biliminin kurucularından biri olarak anılmaktadır. Kız çocuklarının eğitime katılımlarının kısıtlı olduğu bir dönemde eğitimci bir kadın olan Baymur, eğitimde fırsat eşitliğinin önemini vurgulayan çalışmalar yapmıştır. Eğitimin aileden bağımsız değerlendirilemeyeceğine değinen Baymur; bireyin sosyal, bilişsel ve duygusal gelişiminin dengeli bir şekilde desteklendiği ortamlarda en verimli eğitimi alabileceğini savunmuştur. Baymur, yaşamı boyunca psikoloji bilimini kullanarak Cumhuriyet’in çağdaş eğitim ideallerinde destekleyici politikalar geliştirilmesine yardımcı olmuştur. Çalışmalarıyla Türkiye’de psikoloji biliminin yaygınlaşmasına ve rehberlik hizmetlerinin kurumsallaşmasına katkıda bulunmuştur. Baymur, yalnızca bir akademisyen olarak değil eğitim sistemine yön veren politikalara katkısı ile bir sosyal dönüşüm öncüsü olarak da tarihe geçmiştir.