EMİN NİHAT EFENDİ'NİN MÜSÂMERET-NÂME ADLI ESERİNDE BOSNA

Müsâmeret-nâme, Tanzimat edebiyatının hikâye türündeki önemli eserlerindendir. 1871-1875 yılları arasında Emin Nihat Efendi tarafından kaleme alınan eser, toplam yedi hikâyeden oluşur. Müsâmeret-nâme, konusunu günlük hikâyelerden alırken kahramanlarını da toplumda yaşayan insanlar arasından seçer. Kurgu ve anlatım bakımından yer yer eski hikâyelerin izlerini taşıyan Müsâmeret-nâme, realist bakış açısıyla da modern hikâyeye âdeta göz kırpar. Geçiş dönemi özellikleri görülen eserde, mekân olarak da imparatorluğun geniş coğrafyası kullanılır, hatta bazı hikâyelerde bu sınırlar aşılarak başka memleketlere ulaşılır. Bosna, Müsâmeret-nâme’nin ikinci hikâyesi olan “Kapı Kethüdası Behçet Efendi ile Makbule Hanımın Sergüzeşti”nde konu edilir. Hikâyede olayların bir kısmı Bosna’da cereyan eder. Bosna, bu hikâyede Osmanlı’nın en uzak beldelerinden biri olarak tanıtılır. Bu belde, uzaklığının yanı sıra hem gurbet hem de sevgilileri ayıran olumsuz bir mekândır. Ancak çalışmamızda asıl üzerinde durmak istediğimiz konu 1870’li yıllardaki Bosna’dır. Bosna’nın siyasi ve sosyal durumu, başta gümrük teşkilatı olmak üzere çeşitli kurumları, yaşayışı, yer adları ve kahramanın Bosna ile ilgili düşünceleri ele alınacaktır.