SAMARQAND VOHASIDA SHAHARSOZLIK MADANIYATINING YUZAGA KЕLISHI HAQIDA

Mazkur maqolada Samarqand vohasida shaharsozlik madaniyatining yuzaga kelishi va uning bosqichma-bosqich rivojlanish jarayoni arxeologik materiallar asosida ilmiy tahlil qilingan. Xususan, Ko‘ktepa va Afrosiyob kabi yirik arxeologik yodgorliklarda olib borilgan qazishmalar natijalari Samarqand shahar madaniyatining ildizlari miloddan avvalgi II ming yillik oxiriga borib taqalishini isbotlaydi. Mualliflar shahar markazining Ko‘ktepadan Afrosiyobga ko‘chishiga asosiy omil sifatida tabiiy-geografik sharoitlar va siyosiy-harbiy xavfsizlik talablarini ko‘rsatganlar. Shuningdek, maqolada Ko‘ktepa yodgorligi Avestoda zikr etilgan «Gava-Suguda» nomli ziroatchilik hududi bilan bog‘liq ekanligi ta’kidlangan. Ko‘ktepa Sug‘ddagi eng yirik va eng qadimgi dehqon jamoalari to‘plangan manzilgoh bo‘lgani, u yerda an’anaviy tarzda shahar ma’muriy markazi — hokim qarorgohi va ibodat maskanlari shakllangani ko‘rsatilgan. Maqolada shu bilan birga irrigatsiya tizimi, mudofaa inshootlari, shahar funksiyasining evolyutsiyasi hamda urbanizatsiya jarayonlarining xronologiyasi va arxeologik dalillar asosidagi tahlili keltirilgan. Umuman olganda, maqola Samarqandning shahar sifatida shakllanish tarixi kamida 3000 yilga borib taqalishini isbotlovchi muhim ilmiy xulosalarni o‘z ichiga oladi.