Nathanael Matthäus von Wolf – niezwykły człowiek swoich czasów

Nathanael Matthäus von Wolf (1724-1784) to niezwykła postać oświecenio-wa. Ukończył studia medyczne i przyrodnicze na uniwersytetach w Lipsku i Erfurcie. Jako lekarz Stanisława Lubomirskiego i Adama Kazimierza Czartoryskiego, towarzyszył patronom w podróżach po Europie, nawiązując kontakty ze słynnymi uczonymi i poznając nowe metody leczenia pacjentów. W Warszawie i Gdańsku z powodzeniem praktykował wariolizację, pierwszy sposób szczepienia przeciwko ospie prawdziwej. Publikował roz-prawy medyczne i przyrodnicze, opracował systematykę nazw roślin w opozycji do no-menklatury Linneusza. W Warszawie, Tczewie i Gdańsku – gdzie zamieszkał w 1773 roku – prowadził obserwacje astronomiczne satelitów Jowisza oraz Księżyca i Słońca. W mieście nad Motławą na Biskupiej Górce za własne fundusze wzniósł nowoczesne obserwatorium. W 1776 roku został członkiem Towarzystwa Przyrodniczego w Gdańsku a rok później Królewskiego Towarzystwa Naukowego w Londynie. Zaginiony grób tego znakomitego uczonego odnaleziono w 2019 roku. W aneksie artykułu zestawiono Wolfiana zachowane w zbiorach Biblioteki Gdańskiej, które wśród innych obiektów zaprezentowano podczas biograficznej wystawy w 2024 roku.