10 KASIM ANMA TÖRENLERİNİN DÖNEMSEL ÖZELLİKLERİ

Bir ulusu ulus yapan ortak ögelerin, geçmişten kalan şan, şeref ve acılar mirası ile gelecek için gerçekleştirecek bir program olduğu şüphesizdir. Türk ulusu için Atatürk bu ortak ögelerin tümünde önemli bir şekilde yer almaktadır. O, 1.Dünya Savaşı sonrasında başlayan işgallerin millette yarattığı acıyı hissedip halkı mücadele için kenetlerken, bu mücadelede zaferler kazanırken, Cumhuriyet’in ilanı ve yeni devletin çağdaşlaşması için uygulanan plan ve programların temelindedir. Bu sebepledir ki, Türk milleti gerek sevinçlerinde gerek acılarında Atatürk’ü tekrar tekrar anar ve anlamaya çalışır. Bu durum Atatürk’ü anma günü olan 10 Kasımlarda da oldukça belirgindir. Başlangıçta yas günü olarak büyük bir hüznün ifadesi iken zamanla anma ve anlama günü haline gelmiştir. Ayrıca dönemsel olarak anma törenlerine siyasi atmosfere göre atfedilen önemin değiştiği de gözlenmiştir. Bu çalışmada 1938 yılından itibaren 10 Kasımlarda Atatürk’ün resmi törenlerde nasıl anıldığı, siyasi atmosferin ve toplumsal birtakım hareketlerin törenlere etkileri (örn. 1960’da öğrencilerin devrik DP iktidarına karşı tutumları ve 12 Eylül yönetiminin yaklaşımı) açıklanmaya çalışılacaktır. Törenlerde tekrar eden ve değişen uygulamalar belirlenmeye çalışılacaktır. Törenlerin genel özellikleri veya değişim Tek Parti, Demokrat Parti, darbe dönemleri gibi belirli kırılma noktaları üzerinden değerlendirilmesi yapılacaktır. Cumhuriyet Arşivi, Meclis Tutanakları, basın taramaları ve döneme dair hazırlanmış eserler incelenerek birleştirici bir öge olan anma töreninin dönemsel farklılıkları ortaya konulmaya çalışılacaktır.