BORU HATLARI GÜZERGÂHI YÖNÜNDEN SURİYE’NİN ENERJİ JEOPOLİTİĞİ

Suriye hem bir Orta Doğu hem de Akdeniz ülkesi olarak kara ve deniz ulaşım ağlarının odağında bulunmaktadır. Bu coğrafi konumu ülkeyi aynı zamanda güney-kuzey, doğu-batı istikametlerinde petrol ve doğal gaz boru hatlarının transit ülkesi yapmaktadır. Suriye; Mısır, İsrail ve Körfez ülkelerindeki petrol ve/veya doğal gazın Avrupa’ya ulaştırılmasında stratejik bir öneme sahiptir. Çalışmanın amacı Suriye’nin transit boru hatları yönünden enerji jeopolitiğini değerlendirmektedir. Bu amaçla bölgesel boru hattı projeleri ve anlaşmaları dikkate alınmış, enerji dağıtım merkezi bakımından Suriye’nin enerji jeopolitiği tartışılmıştır. Suriye’nin coğrafi konumu nedeni ile enerji transferindeki önemi ve avantajları irdelenmiştir. Enerji rezerv alanları ve güzergâhları üzerine inşa edilecek boru hatları sayesinde yatırım yapan ülkeler büyük maddi kazanç elde etmektedirler. Boru hatları üzerine yaşanan çekişmeler ve mücadeleler kimi zaman savaşlara varacak bir düzen değişikliğini de beraberinde getirebilmektedir. Suriye petrol ve doğal gaz kaynaklarının transferinde geçiş güzergâhında yer almakta, bu coğrafi konumu onun stratejik olarak değerli kılmaktadır. Küresel enerji pazarında kayda değer bir yeri olmasa da konumu sebebiyle geçiş ülkesi olma potansiyeli bu ülkeyi bölgede enerji dağıtımı bakımından önemli hale getirmektedir. Suriye elindeki avantajlı durumundan faydalanarak bölge ülkeleriyle boru hatları anlaşmalarına imza atmakta bölgedeki konumunu güçlendirmeye çalışmaktadır. Suriye üzerinden geçecek boru hatları anlaşmalarında ABD ve Rusya rekabeti bu anlaşmaların zaman zaman sekteye uğramasına ve yeni anlaşma zeminlerine yol açmaktadır. Suriye’nin bölgesel enerji jeopolitiğini güçlendirmek için büyük güçler arasındaki dengeyi iyi kurması ve komşu ülkelerle ekonomik ve politik ilişkilerini geliştirmesi gerekmektedir.