Tayfun Pirselimoğlu’nun “Olası” Distopyası: Şehrin Kuleleri

Spekülatif kurgunun alt türlerinden olan distopya Türk edebiyatında fazla örneği olmayan bir türdür. Distopyalar genellikle geleceğe dair ürküler, korkular üzerine kurgulanır. Bu tür eserlerde esasında; “böyle giderse daha kötü olacak”, uyarısı öne öne çıkar. Ancak burada sözü geçen “olası” distopya ise bilimkurgu ve fantastik temellerden ayrı, daha çok Kafkavarî bir bürokratik distopyayı tanımlamak için kullanılmıştır. “Olası”dan kasıt, distopya izleğine sahip olan ancak daha önce toplumların deneyimlediği tasarımlardır. Bu distopik kurgu, “daha önce de böyle olmuştu; böyle giderse yine böyle olacak” yaklaşımı üzerinden aktarılır. Şehrin Kuleleri’ni distopya türünden ayıran en önemli özelliği ise temanın parodi haline getirilmesidir. Yazar, anlatıcı, okur katmanları; metnin içinde karmaşık bir yapı oluşturur ve kesin çizgilerden arınmış bir hikâye üzerine kurgulanır. Hikâyenin oluşturulma sürecinin kurgunun bir parçası olması, okuyucu ile yazar/anlatıcı arasında metnin iletişim zemini haline gelmesi; metnin bütün özellikleriyle oyunsal bir biçimde oluşu, bu eseri farklı kılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, hem distopya türü üzerinden Tayfun Pirselimoğlu’nun Şehrin Kuleleri adlı romanını incelemek hem de romanı “oyun” ve “geleneksel anlatıcı”, “üstkurmaca” kavramları çizgisinde değerlendirmektir.