Study of the gap in the circular economy practices

The agriculture and food sector contributes significantly to Mongolia's GDP (13%) and employs 30% of the population, but its impact on the environment, including waste and greenhouse gas emissions, must be addressed. It has been extensively deliberated by business organizations that Mongolia must propel a circular economy through cleaner production, recognizing it as a long-term goal as well as an urgent one. It is imperative that small and medium-sized manufacturing companies integrate circular economy practices, both to address the sector's negative environmental effects as well as align with broader sustainable development objectives. Our study aims to assess the level of adoption of circular economy practices by Mongolian business organizations, as well as exploring the nuances associated with their implementation. The traditional 3R and 5R principles have evolved into a seven-component model that includes reject, rethink, redesign, reduce, reuse, repair, and recycle. In order to study micro, small, and medium businesses in the agricultural, food, water, and beverage sectors, the 7R principles of circular economy theory were applied. According to the study, farmers, beekeepers, food producers, retailers, and service providers are aware of the basic principles of circular economy practices, yet they fail to implement them. Тойрог эдийн засгийн туршлагын зөрүүтэй  байдлын судалгаа Хүрээлэн буй орчиндоо ээлтэй үйлдвэрлэл явуулж тойрог эдийн засаг (ТЭЗ) хөгжүүлэх нь Монгол улсын эдийн засгийн урт хугацааны зорилтуудын нэг төдийгүй нэн тэргүүнд шийдвэрлэх ёстой асуудал болох талаар бизнесийн байгууллагуудын дунд өргөн цар хүрээнд яригдах болсон. Монгол Улсын хөдөө аж ахуй, хүнсний салбар нь улсын нийт дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 13 хувь, хөдөлмөр эрхлэлтийн 30 хувийг бүрдүүлдэг хэдий ч хог хаягдал, хүлэмжийн хийн ялгарлаар байгаль орчинд сөрөг нөлөө ихээхэн үзүүлж байна. Судлаач нарын үзэж буйгаар салбарын байгаль орчинд үзүүлэх сөрөг нөлөөллийг бууруулах, тогтвортой хөгжлийн зорилтуудыг хэрэгжүүлэхэд жижиг дунд үйлдвэрлэгч нарын үйл ажиллагаанд тойрог эдийн засгийн туршлагуудыг нутагшуулах шаардлага үүссэн байна. Энэхүү судалгааны зорилго нь монголын бизнесийн байгууллагуудын ТЭЗ-ийн туршлагыг хэрэгжүүлж байгаа түвшин, ТЭЗ-ийн туршлагын зөрүүтэй байдлыг тодорхойлоход оршино. Судалгаанд хөдөө аж ахуйн гаралтай хүнс, ус, ундаа үйлдвэрлэлийн салбарын бичил, жижиг, дунд хэмжээний бизнесийн байгууллагуудыг хамруулсан бөгөөд ТЭЗ-ийн онолын 7R зарчимд үндэслэсэн болно. Уламжлалт 3R зарчим 5R болж өргөжиж, улам боловсронгуй болсоор хүрээлэн буй орчинд ээлгүй үйлдвэрлэлээс татгалзах (refuse), дахин бодох, загварчлах (rethink-redesign), бууруулах (reduce), дахин хэрэглэх (reuse), засах (repair), дахин үйлдвэрлэх (recover), дахин боловсруулах (recycle) гэсэн долоон бүрэлдэхүүн хэсгээс бүрдэж байна. Газар тариаланч, зөгийн аж ахуй эрхлэгч, хоол хүнс үйлдвэрлэгч, жижиглэн худалдаачид, үйлчилгээ үзүүлэгчид ТЭЗ-ийн туршлагын үндсэн зарчим болох хүрээлэн буй орчинд ээлтэй үйл ажиллагаагаа явуулах дадлын талаар мэдлэгтэй боловч тэрхүү дадлыг хэрэгжүүлэх тал дээр хангалтгүй болох нь судалгааны үр дүнгээс харагдлаа. Түлхүүр үг: тойрог эдийн засаг, ногоон гэрчилгээ, тойрог эдийн засгийн зөрүү, CE, CE gap