1980-1990 YILLARI ARASI TÜRKİYESİNDE RESİM SANATINDA FEMİNİZM YANSIMALARI

Kadın figürü sanatta yüzyıllardır kullanılmıştır. Kimi dönem doğumu simgelerken kimi dönem yaşamın kendisi olmuştur. Zamanla gelişen toplumlarda kadının varlık anlamı da değişiklik göstermiştir. Sanat eserleri toplumsal belleği yansıtan bir belge niteliğindedir. Kadının toplum içerisindeki konumu İncelendiğinde ise dönemin koşullarının sonucunun yansımaları gözükmektedir. Osmanlı Devleti’nde Tanzimat etkisi ile yapılan birtakım değişiklikler sürecine kadar, Kadın anlam olarak toplumda söz hakkı edinemeyen belli bir statüde incelenen ve sanat faaliyetlerinin dışında tutulurken 1882 yılında İnas Sanayi-i Nefise Mektebinin açılması bu durum kırılmış, sanat eğitimleri ve faaliyetleri içerisinde yer almaya başlamışlardır. Cumhuriyet dönemi ile kadın kendisine sağlanan haklarla erkekle eşit çalışma alanlarına sahip olmuş aynı zamanda toplumsal sorunlarda ve olaylarda tepkisel olarak boy göstermeye başlamıştır. 1980’li yıllar tüm dünyada bir değişim sürecini başlatırken toplumsal düzende yer edinmeye başlayan kadın, feminizm düşüncenin etkisi ile toplumda kalıplaşmış sanattaki nesneleştirmeye eleştirel bir tepkiyle yaklaşmaya başlanılmıştır. Ataerkil toplumlarda kadına dayatılan olgular ve kabul gören yargılar kırılmaya başlanmış sonucunda da toplumda kimlik sorunları ortaya çıkmıştır. Köyden kente geçiş, kadının iş hayatına girişi, aile yapısındaki söz hakkı aynı zamanda dönemin yoğun ideolojik olayları kadın sanatçıların konusu olmuştur. Bu dönem kadın sanatçılar kendi sanatsal çizgilerini oluştururken aynı zamanda farklı enstalasyon çalışmaları ile sanatsal alanda yer edinmişlerdir. Bu çalışmada kadın figürünün 1980-90 yılları arasındaki sanatsal yansımaları irdelenmiştir. Bu değerlendirmenin yapılabilmesi için öncellikle sanatın tarihsel sürecine değinilmiş, Türkiye’de Osmanlıdan itibaren zemin hazırlana figür gelişimindeki hazırlık sürecine bakılmış ve 1980-1990 yılları içerisinde feminizm etkisini gösteren Nur Koçak, Gülsün Karamustafa, Nil Yalter , Füsun Onur gibi kadın sanatçılar üzerinden detaylandırılmıştır.