Which Political Book Influenced the Musical Policies of Grandfather Sultan Selim and His Grandson Sultan Selim?

Müzik politikaları, müzik tarihinin ve müzik sosyolojisinin Osmanlı İmparatorluğu özelinde araştırılması gereken konularından biridir. Günümüze kadar araştırılmayan konulardan biri olan Osmanlı Devleti'nin kuruluş yıllarındaki müzik politikasının belirlenmesi Ortadoğu ve Türk müziği tarihi açısından önem taşımaktadır. Gerçekçi ve sürdürülebilir bir müzik tarihi araştırması olarak planlanan bu araştırma, Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluş yılları olarak kabul edilen 15. ve 16. yüzyıllarda yaşamış aynı isimli iki Osmanlı padişahının müzik politikasına odaklanmaktadır. Bu padişahlardan ilki, fetihleri meşhur Yavuz Sultan Selim adıyla bilinen I. Selim (tuz. 1512-1520), ikincisi ise Sarı Selim adıyla da bilinen II. Selim (tuz. 1566-1574)'tur. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı makalede Yavuz Selim'in müzik siyasetinde belirleyici rol oynayan Osmanlı bilgini Hatipzade'ye ait Ravzu’l-ahyar adlı Arapça bir eserin olduğu tespit edilmiştir. Daha sonra Osmanlı tahtına çıkan II. Selim'in müzik politikasında belirleyici olan Aşık Paşa'nın 1566 yılında aynı eseri bazen eklemelerle, bazen özetleyerek Türkçeye çevirdiği tespit edilmiştir. Osmanlı Devleti'ni bu iki padişah arasında yöneten Kanuni Sultan Süleyman'ın, 1638'den itibaren müzik yasağı getirmesinin ardından yerine geçen oğlu II. Selim'in politikalarında etkili olup olmadığının sorgulanmasını zorunlu kıldı. Makalede Osmanlı’nın kuruluş yılları olan I.Selim’in müzik politikasının olumlu yaklaşımı dikkate aldığı Hatipzade’nin eserindeki müzik bölümünün tercümesi incelendi. Makalenin sonucunda Kanuni Sultan Süleyman'ın müzik politikasını müzik yasağıyla değiştirmesine rağmen II. Selim tarafından yeniden değiştirildiği ve müzik politikasında olumlu bir yaklaşım sergilendiği siyasi kitaplar aracılığıyla ortaya konmuştur.