Romanda postmodern ögeler

Felsefi ve sosyolojik açıdan Postmodernizm’in en çok hangi alana/disipline yansıdığı sorusuna bir cevap bulmak aslında güç değildir. “Postmodern müzik” veya “postmodern sinema” gibi kavramlar “postmodern edebiyat” kadar sık duyulmamaktadır. Ayrıca Lyotard’ın disiplinlerarası ayrımı reddetmesi ve Postmodernite ile birlikte “interdisipliner” ile “transdisipliner” gibi kavramların önem kazanması gibi gerçekler göz önünde bulundurulduğunda Postmodernizm’in edebiyat disiplini ile ilişkisini vurgulamak bu açıdan “mantık dışı”dır. Buna rağmen, “Postmodernizm” ve “roman”ı iki farklı disipline ait kavramlar olarak görsek bile, birbirlerine olan bağları oldukça sıkıdır. Edebiyatın anlatı dünyasının belki de en büyük ürünü olan romanın Postmodernizm’den aldıkları romanı farklı bir boyuta taşımıştır. Postmodern roman göze ilk bakışta bir dönem gibi görünse de bir türdür. Modernite sonrası dönemde yazılmış her romanın postmodern roman olduğunu iddia edemeyiz. Postmodern romanı postmodern roman yapan metinlerarasılık, üstkurmaca gibi öğeler modernite sonrası yazılmış her romanda mevcut değildir. Bunların dışında (bazıları alt tür) montaj, kolaj, pastiş, parodi, ironi gibi tekniklerde de aynı durum söz konusudur. Yazarın dehasını ve okurun aptallığını ön plana süren postmodernist romancı/roman yazarı sayısı, geri kalan sayısız roman yazarının yanında sınırlıdır. Dünyada Italo Calvino, Umberto Eco, Paul Auster, Patrick Süskind; Türk edebiyatından Oğuz Atay, Orhan Pamuk gibi sınırlı sayıda romancılar postmodern roman örnekleri sunmaktadır. Bu çalışmada, okuma süreci “kaliteli” okur için oldukça yorucu ama bir o kadar zevkli olan, “aptal” okura ancak sınırlı bilgi sunan postmodern romanlar tartışılmaktadır. Postmodern romanların, postmodern öğelerinin neler oldukları irdelenmekte ve okurun bu öğelerden biri haline nasıl dönüştüğü sorgulanmaktadır.