ÇAĞDAŞ ÖZBEK ŞİİRİNDE SUFİ MOTİFLERİ VE SEMBOLİZM

Dünya edebiyat eleştirisi biliminin gelişimi dikkate alındığında, ulusal ve evrensel değerleri önceleyen dini eserlerin, geleneklerin, topluma yön veren güzide ediplerin bıraktığı edebi miras günmüz dünyasında giderek daha fazla önem kazanmaktadır. O bakımdan İslami anlayışı benimseyen halkların ahlaki, kültürel yaşamı, felsefesi ve sanatsal düşüncesi üzerinde önemli bir etkiye sahip olan tasavvuf öğretisi gelenekleri; klasik ve çağdaş Özbek şiirindeki kavramsal sürecin sanatsal ve estetik düşüncedeki gelişimini bilimsel ve teorik olarak inceleyi gerekli kılmaktadır. Bağımsızlıktan sonraki yıllarda, edebî tür çeşitliliği, üslûp özgünlüğü, şiirsel fikir ve ifade biçimlerinin farklılığı dikkat çekicidir. Özellikle Özbek şiirinde tasavvuf ruhuyla eserlerin ortaya çıkmasıyla ayırt edilen Özbek şiirinin karakteristik yönleri, şiirde klasik özün statüsünü daha da güçlendirmiştir. Ayrıca modern şiirde tasavvuf geleneklerinin yorumlanması, yazarların dini ve dünya görüşü sanatsal-kavramsal ilkeler temelinde küresel ölçekte nesnel olarak incelenmeye başlandı. Halkımızın kültür ve edebiyatının hayat veren geleneklerini koruyan klasik edebiyat, daha doğrusu tasavvuf edebiyatının modern şiir üzerindeki olumlu ve bedî etkisi, gündemdeki önemli konulardan biri hâline gelmiştir. Makalede özellikle dini-tasavvufi ve felsefi-tasavvufi görüşlerin ortak ve farklı yönleri hakkında özel bir çalışma yapılmadığı belirtilmiş, bunların ortak ve ayırt edici özellikleri hakkında bilgi verilmiştir.