Bölgesel Kalkınmada Karar Verme Süreçlerine Yeni Bir Yaklaşım: Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri

Bölgeler arası gelişmişlik farkları günümüzde sosyal ve ekonomik refah açısından önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sebeple bölgesel kalkınma, ulusal kalkınmanın temel alanlarından biri haline gelmiştir. Bölgesel kalkınma politikalarının etkin şekilde uygulanmasına yönelik çeşitli mekanizmaların geliştirilmesi bu sürecin bir sonucu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu alanda gerçekleştirilen bölgesel planlama ve kalkınma faaliyetlerinin önemli bir unsuru da karar verme süreçleridir. Bölgesel düzeyde yenilikçi karar verme süreçlerinin geliştirilmesi ve bilimsel yaklaşımla güçlendirilmesi, bölgesel kalkınma çabalarının başarılı olmasına katkı sağlayacak niteliktedir. Bu doğrultuda ele alınan çalışmada, bölgesel kalkınmada karar verme süreçlerine literatürde önemli bir yeri olan çok kriterli karar verme yöntemlerinin dâhil edilmesi ve etkin karar alma mekanizmalarının oluşturulması amaçlanmıştır. Kalkınma ve bölgesel kalkınma kavramlarının tanımlarına yer verilmiş ve çok kriterli karar verme yöntemleri anlatılmıştır. Çalışmada, çok kriterli karar verme yöntemlerinden MABAC (Multi-Attributive Border Approximation Area Comparison) ve MAIRCA (Multi-Attributive Ideal-Real Comparative Analysis) yöntemlerinin işlem adımları verilmiş ve örnek problemler için uygulamaları yapılmıştır. MABAC yöntemi ile proje seçim problemi örneklendirilmiş ve alternatifler sıralanmıştır. Bölgesel kalkınma konuları arasında yer alan yatırım yeri seçim problemi için ise MAIRCA yöntemi kullanılarak alternatiflerin sıralaması yapılmıştır. Her iki karar verme probleminde de temel değerlendirme kriterleri seçilerek sıralama yapılmıştır. Çalışmanın son bölümünde bölgesel kalkınmada karar verme süreçlerinin geliştirilmesine yönelik değerlendirmeler yapılmış ve çok kriterli karar verme yöntemlerinin uygulanmasına ilişkin öneriler sunulmuştur.