Diagnostyka i terapia gruźlicy na przykładzie Czarodziejskiej góry Thomasa Manna

Czarodziejska góra Thomasa Manna to powieść wielopłaszczyznowa, którą można interpretować z różnych punktów widzenia. Odnaleźć można w niej komentarz do psychoanalizy Sigmunda Freuda, nawiązania do teorii względności Alberta Einsteina, czy też refleksję nad kondycją moralną i intelektualną społeczeństw europejskich w przeddzień wybuchu pierwszej wojny światowej. Równie ważne są rozważania na temat sztuki, polityki, historii i teologii. To jednak przede wszystkim opowieść o gruźlicy, przewlekłej chorobie zakaźnej, która do dziś zbiera śmiertelne żniwo na całym świecie. Niniejszy artykuł jest analizą powieści Manna pod kątem rozpoznania i leczenia gruźlicy, zarówno w odniesieniu do kontekstu historycznego, a więc z uwzględnieniem ram czasowych akcji powieści, jak i aktualnego stanu wiedzy na temat zapobiegania tej chorobie i jej zwalczania. Podstawę stanowią tu nie tylko źródła literaturoznawcze, ale także niezbędne w tym kontekście publikacje z dziedziny medycyny. W artykule przedstawiono więc objawy, które wystąpiły u pacjentów Międzynarodowego Sanatorium Berghof w szwajcarskim Davos, oraz stosowane przez personel medyczny metody diagnostyczne, ograniczające się głównie do badania opukowo-osłuchowego i zdjęć rentgenowskich oraz samodzielnych kontroli temperatury przez zakażonych pacjentów. Analiza obejmuje również formy terapii polegające na leczeniu objawowym bez możliwości leczenia właściwej przyczyny choroby. Wśród metod terapii opisywanych w Czarodziejskiej górze należy wymienić formy leczenia zachowawczego, między innymi klimatoterapię, leżakowanie czy tlenoterapię, oraz leczenia inwazyjnego za pomocą sztucznej odmy, które w powieści zostało przedstawione w sposób groteskowy. Najważniejszą konkluzją płynącą z lektury utworu niemieckiego noblisty jest niezwykle trafne zilustrowanie problematyki choroby, nie tylko w ujęciu metaforycznym, ale nade wszystko w znaczeniu dosłownym.