Azm-zâde İsmail Paşa’nın Azli ve Mallarının Müsaderesi

Azm-zâde İsmail Paşa Kudüs, Gazze, Nablus sancaklarının mutasarrıflığında, Trablusşam ve Şam eyaletlerinin valiliğinde bulunmuş, cerdeye başbuğluk yapmış ve hac emirliği yapmış bir şahsiyettir. 1730 İsyanının ardından İsmail Paşa’nın görevine son verilerek hapsine ve mallarının müsaderesine karar verilmiştir. Ayrıca bu azil kararı sadece İsmail Paşa’ya değil Azm-zâde Ailesi’ne de tatbik edilmiştir. Aziller hakkında kaynaklarda farklı gerekçeler ileri sürülse de İsmail Paşa’nın azlini tek bir nedene bağlamak mümkün değildir ve devletin İsmail Paşa için verdiği azil kararındaki maddeler pek ikna edici görünmemektedir. Nihayetinde ise İstanbul’da sükûnetin sağlanmasıyla Şam’da Azm-zâde yönetimi İsmail Paşa’nın kardeşi Süleyman Paşa ile devam etmiştir. Bu da ailenin bölgedeki etkisini göstermesi bakımından önemlidir. Bu çalışma Azm-zâde İsmail Paşa’nın azli meselesine odaklanmakta, müsadere olunan mallarını ve müsadere esnasında yaşanan meseleleri Osmanlı Arşivine ve diğer kaynaklara istinat etmek suretiyle incelemektedir.