Metamorfozy baśni i baśniowe metamorfozy

Artykuł recenzyjny poświęcony jest monografii Baśni przeobrażone. Transformacje bajki i baśni w polskiej epice po 1989 roku (2020). Jej autorka, Magdalena Bednarek, ukazuje potencjał baśni (ale też m.in. bajki zwierzęcej, bajki ludowej itd.) polegający na przenikaniu rozmaitych jej elementów do różnorodnych wymiarów utworu literackiego i specyficznym organizowaniu jego struktury oraz na konstruowaniu fabuł, sensów i postaci. Za materiał badawczy posłużyła Bednarek przede wszystkim proza realistyczna adresowana do dorosłych czytelników – funkcjonująca w różnych obiegach kulturowych – wydana w Polsce w ciągu ostatnich trzydziestu lat. W artykule poddano refleksji sposób doboru źródeł literackich przez autorkę oraz zastosowaną przez nią terminologię (m.in. „bajka” jako kategoria nadrzędna dla zróżnicowanych gatunków, „antybaśń”, „retelling”, „rewriting”). Przeanalizowano także trzy perspektywy, z których Bednarek rozpatrzyła (w dużej mierze w kontekście krytyki feministycznej) formy obecności baśni w rodzimej epice niebaśniowej: (1) gatunkowe metamorfozy baśni, (2) przekształcenia popularnych motywów i wątków, (3) przeobrażenia postaci (głównie bohaterek).