Medioznawstwo w perspektywie zmian cywilizacyjnych

Medioznawstwo to interdyscyplinarna dziedzina badań rozwijana dwojako, w ramach albo wąskiej perspektywy (media – ludzie), uzupełnianej o dodatkowe składniki, albo perspektywy szerokiej, która relacje media – ludzie – społeczeństwo ujmuje całościowo, korzystając z dorobku różnych dziedzin nauki. Jeśli czerpane z nich elementy uda się połączyć z wykorzystaniem ogólnej teorii (społeczeństwa, kultury, cywilizacji) w spójną całość, która trafnie ujmuje te relacje w danym okresie, to tak powstała hybryda wyznacza główny nurt medioznawstwa na wiele lat – do czasu istotnej zmiany tych relacji. Dotąd powstały trzy takie hybrydy, oparte na ogólnej teorii systemu społecznego (lata 60. i 70. XX w.), studiach kulturowych (lata 70. i 80. XX w.), ogólnej teorii sieci (okres od lat 90. XX w. do lat 10. XXI w.). Wpływ technologii cyfrowej i sztucznej inteligencji na ludzi (cyborgizacja, problemy adaptacyjne) wymaga stworzenia nowej hybrydy teoretycznej, której podstawą powinna być współczesna wersja teorii ewolucji. W polskim medioznawstwa dominuje wąskie podejście dziedzinowe, skutkujące dużym rozproszeniem badań. Brak szerokiego ujęcia interdyscyplinarnego wynika głównie ze słabego przyswojenia wypracowanych na Zachodzie ogólnych ram teoretycznych dla badania mediów w szerokim kontekście społecznym, kulturowym, cywilizacyjnym. Tych zaległości nie da się nadrobić, ale zwrot medioznawstwa w kierunku ewolucjonizmu otwiera nowe perspektywy badawcze, które pozwolą zbliżyć nasze medioznawstwo do zachodniego, tak jak nasza rzeczywistość zbliża się do tamtej rzeczywistości.