Recaîzade Mahmut Ekrem’in bilinmeyen küçürek piyesi: “Havada Çarpışan Sesler”

Recaîzade Mahmut Ekrem’in (1847-1914) eser verdiği türler arasında tiyatro da vardır. Onun dört piyesi bulunmaktadır. O tiyatroya, henüz edebî hayatının başlarında ilgi duyup bu türde eser verirken zamanla ondan uzaklaşır. Edebî verimini daha çok şiirleri ve teorik çalışmaları ile oluşturan yazarın, aslında, bu çalışmayla adını duyurduğumuz beşinci bir piyesi daha vardır. “Havada Çarpışan Sesler yahut Sahnesiz bir Temaşa” adlı bu küçürek piyes, 1910 Haziran’ında Donanma mecmuasında yayımlanmıştır. Piyes, Donanma Cemiyeti’nin düzenlediği yardım sürecinin kapsamında yayımlanmıştır. Recaîzade Ekrem, halkın bu sürece yeterince maddî katkıda bulunmadığı düşüncesi üzerine kaleme aldığı bu küçürek piyesinde özellikle İstanbul’da yaşayan varlıklı insanlara eleştirel bir tutum takınır; onları zevke, eğlenceye para harcamak yerine bu kampanyaya destek olmaya çağırır. Piyes, adından da anlaşılacağı üzere, sahne gerektirmeyen bir yapıya sahiptir. Figüratif kadrosu üç “ses”ten ibaret olan piyeste bir Osmanlı vatanseverinin yüreği, vatan ve toplumsal bilinç/vicdan “Birinci Ses”, “İkinci Ses” ve “Üçüncü Ses” olarak konuşurlar. Eser bu özelliğiyle alegorik, dolayısıyla metaforik bir nitelik taşır.