ACEMZÂDE HÜSEYİN EFENDİ VE KANDİYE KALESİ’NDEKİ VAKIFLARI

Girit Seferi, Osmanlı tarihinde en uzun süre devam eden sefer olarak bilinmektedir. 1645 yılında başlamış ve Kandiye Kalesi’nin 1669’da fethedilmesiyle son bulmuştur. Kandiye’nin fethinden sonra şehir ve kale içinde ele geçirilen bütün mülkler, bir hatt-ı hümâyun ile devlet adamlarına satılmıştır. Kale içerisindeki mülklerden satın alanlardan birisi de eski reisülküttâplardan Acemzâde Hüseyin Efendi olmuştur. Hüseyin Efendi ve onun Kandiye Kalesi’ndeki vakıflarıyla ilgili bu çalışmanın hareket noktasını, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Kuyûd-ı Kadîme Arşivi’nde bulunan 1080/1669 tarihli vakfiye sureti oluşturmaktadır. Vakfiye suretinden ve diğer kaynaklardan elde edilen veriler burada değerlendirilecektir. Kandiye’nin fethinden sonra orada bulunan devlet adamları, satın alma ve hibe yoluyla edindikleri malları kurdukları vakıflara tahsis ederek şehrin mamur hale getirilmesine katkı sağlamışlardır. Osmanlı Devleti’nde değişik memuriyetlerde görev alan ve Kandiye kuşatmasında bizzat yer alan Hüseyin Efendi, bunlardan sadece birisidir. Bu çalışmada onun Kandiye Kalesi’ndeki vakıf eserleri tanıtılacaktır. Çalışma tamamen gayrimüslim inanç ve kültürünün izlerini taşıyan Kandiye’de fetih sonrası vakıf müessesesinin Türkleşme, İslamlaşma ve şehirleşme yolundaki rolünü göstermesi bakımından önem taşımaktadır.