Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Eserlerinde Kültürel Değişimler

Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun eserlerindeki kültürel değişimlere odaklanan bu yazıda önce kültür ve medeniyet kavramlarının tanımlarına ve ilişkilerine değinilmiş, devamında yazarın kültür anlayışının ana çizgilerini belirlemek için aileye, yetiştiği çevreye, ait olduğu edebi topluluğa, yaşadığı dönem ve beslenme kaynakları ile kütüphanesine bakılmıştır. Doğu, Batı ve Türk Edebiyatından yaptığı okumalara, Nev-Yunanilik gibi geçici sanat denemelerini ve anlayışlarını da ekleyen, Türklerin Kurtuluş Savaşı’na kadar süren türlü savaşlarına doğrudan veya dolaylı tanıklık eden Yakup Kadri’nin kültür kaynakları böyle bir atmosfer içinde şekillenmiştir. Okumalarını yazma denemeleri ile farklı bir boyuta taşıyan Yakup Kadri’nin Rahmet (hikâye), Erenlerin Bağından (deneme – mensur şiir), Bir Sürgün, Hüküm Gecesi, Sodom ve Gomore ve Ankara romanları bağlamında kültür ve medeniyet anlayışı değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda, çocukluk yıllarından itibaren hayranı olduğu ve kültürü etkisinde yetiştiği Batı medeniyeti ve görece bu sözde medeniyete duyulan hayranlığın; Avrupa’da yaşaması, Balkan Savaşları, Birinci Dünya Savaşı, Kurtuluş Savaşı gibi olaylarla yazarın nazarında en aşağı bir seviyeye indiği, realist bir kimlik kazandığı görülmüştür.