Hasan Şevkî b. Mehmed Hasîb’in Vâridâtü’l-Habîb li-tenvîri’l-lebîb Adlı Risâlesinin Tanıtımı

Sufilerin kalplerine doğan ilham ve feyzleri kaleme aldıkları vâridât, Tasavvuf edebiyatının türlerinden biridir. Vâridâtların bir kısmı müridlerin çözemedikleri tasavvufî meselelere dair mürşidlerine yönelttikleri soruları, mürşidlerin kalplerine vârid olan ilhamlarla cevaplaması şeklinde zuhur etmiştir. Hasan Şevkî b. Mehmed Hasîb’in Vâridâtü’l-Habîb li-tenvîri’l-lebîb adlı eseri de Abdullah Muhammed Habîb Efendi’ye yöneltilen sorulara verilen cevapları kapsamaktadır. Farklı zaman ve mekanlarda gerçekleşen üç vâridden oluşan eserde Hz. Âdem ve Hz. Havvâ’dan başlayarak insanın yaratılışı, insan vücudunun teşekkülü, nefsin mahiyeti ve mertebeleri, ruh meselesi, kaza ve kader, isrâ ve miraç konuları yer almaktadır. Müellifin konuları pozitif bilim delilleriyle açıklamaya çalışması ve tasavvufî meseleleri bilimsel açıdan ele alması bu risâleyi diğer vâridâtlardan farklı kılmaktadır. Hasan Şevkî b. Mehmed Hasîb’in hayatı ve eserleri hakkında şimdiye kadar herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Bu makalenin amacı, müellifi ve Vâridâtü’l-Habîb li-tenvîri’l-lebîb adlı eserini tanıtmak, vâridât türünde yazılmış bir eseri literatüre kazandırmaktır. Bu çalışmada Vâridâtü’l-Habîb li-tenvîri’l-lebîb’in genel özelliklerine değinilmiş ve muhtevası açıklanmaya çalışılmıştır.