Wolne Państwo Kongo (1885 – 1908) i relacje współczesnych mu przeciwników

Wolne Państwo Kongo1 było wytworem postanowień kongresu berlińskiego, który odbył się w latach 1884-1885. Państwo, jako podmiot prawa międzynarodowego, istniało od 1 lipca 1885 do 15 listopada 1908 roku. Jego powstanie było wynikiem kompromisu pomiędzy ambicjami króla Belgii Leopolda II, a interesami mocarstw. Stanowiło prywatną własność Leopolda II. Ten wytwór gry dyplomatycznej, przez niektórych postrzegany był jako próba wdrożenia w życie platońskiej koncepcji państwa idealnego. Od początku budziło ono też ostry sprzeciw i oburzenie, gdyż w rzeczywistości było emanacją ekstremalnej opresyjności ze strony kolonizatora w stosunku do kolonizowanego terytorium. Główne źródło takiego stanu rzeczy tkwiło w przyspieszonym rozwoju nowoczesnej gospodarki wolnorynkowej i związaną z tym procesem ekspansją w skali światowej. W artykule przedstawię w zarysie historię państwa oraz stanowiska jego przeciwników, argumentację i działania jego adwersarzy. Jednym z efektów tych ostatnich była faktyczna aneksja WPK przez Królestwo Belgii w 1908 roku. WPK przekształciło się w klasyczną kolonię o nazwie Kongo Belgijskie.