Teaching of Right Livelihood in the Sutra Üliger-ün Dalai

In recent years, substantial scholarly attention has been devoted to Buddhist ethics on a global scale. Among the vast corpus of Buddhist literature, many sutras from antiquity encapsulate the Buddha's teachings on virtuous actions of body, speech, and mind. These teachings have been adopted by Mongolian practitioners and integrated into their daily lives. One such significant text is the Üliger-ün Dalai (mDo mdzangs blun), a Buddhist ethical sutra that highlights the concept of Right Livelihood, a key component of the Noble Eightfold Path. This teaching is deeply interconnected with the Buddha's doctrine of the Four Noble Truths and the karmic law of cause and effect, forming a foundational aspect of Buddhist practice and ethical living. “Үлгэрийн далай” сударт зөв амьдрах тухай сургасан нь Хураангуй: Буддын шашны ёс зүйн талаар сүүлийн үед гадаад, дотоодод их бичих болжээ. Манай орны тухайд эрт дээр үеэс уламжлагдан ирсэн буддын шашны хөлгөн судруудад, бурхан багшийн зарлиг сургаалд бие, хэл, сэтгэлийн аливаа үйлийг чанд сахих тухай үзэл санаа бүрэн дүүрэн туссан байх учир хүн ард түүнийг шүтэн бишрэх төдийгүй амьдрал ахуйдаа даган мөрдөж ирсэн түүхтэй. Буддын шашны ёс зүйн талаар бичсэн ийм судрын нэг бол “Үлгэрийн далай” бөгөөд тус сударт хутагтын найман мөрийн нэг болох зөв амьдрах тухай өгүүлсэн нь шашин номын гүн гүнзгий утгатай төдийгүй Бурхан Буддагийн айлдсан дөрвөн үнэн, үйлийн үрийн тухай сургаал, бие, хэл, сэтгэлээ сахих тухай арван цагаан буян, арван хар нүглийн тухай сургаалтай нягт холбогдоно. Түлхүүр үг: “Үлгэрийн далай”, дөрвөн үнэн, хутагтын найман мөр, зөв амьдрал, үйлийн үр