Yara İyileşmesinde Büyüme Faktörleri ve Sitokinlerin Etkileri

Yara iyileşmesi yaralanmadan hemen sonra çeşitli büyüme faktörleri, sitokinler ve düşük molekül ağırlıklı bileşiklerin yaralı kan damarlarındaki kan serumundan ve degranüle olan trombositlerden salınmasıyla başlayan bir süreçtir. Büyüme faktörleri ve sitokinler yara iyileşmesini hücresel ve moleküler düzeyde etkileyen sinyal proteinlerdir. Doku onarımda büyük öneme sahip büyüme faktörleri, yara iyileşmesinin her aşamasında etkili olup hücre büyümesi ve farklılaşmasını, gen transkripsiyonunu, kemotaksisi, hücre proliferasyonunu, anjiogenezi, mitogenezi, hücre dışı matrisin (ECM) sentezini ve bozunmasını, kollajen ve elastin üretimini ve hücre metabolizmasını kontrol eden moleküllerdir. Büyüme faktörleri, yara iyileşmesinde görev alan makrofajlar, trombositler, fibroblastlar, keratinositler ve endotel gibi birçok hücre grubundan salgılanır. Sitokinler, yara iyileşmesinin inflamatuar fazında İmmun/inflamatuvar yanıta katılan hücrelerin aktivitelerini artırarak faaliyet gösterir. Yara iyileşmesi sırasında inflamasyonda etkili olan hücrelerin aktifleşmesini, farklılaşmasını ve çoğalmasını uyararak reaksiyon bölgesine hareket etmelerini sağlar. Sitokinler lenfositler ve makrofajlar başta olmak üzere aktif immun hücrelerce ve diğer bazı somatik hücreler tarafından sentezlenir. Yara iyileşmesi yaranın akut veya kronik bir yara olma durumuna göre iyileşme zamanı değişen bir süreçtir. Bu sürecin en iyi şekilde sonuçlanmasında büyüme faktörleri ve sitokinleri rolü büyüktür. Wound healing is a process that begins immediately after injury with the release of various growth factors, cytokines and low molecular weight compounds from blood serum in injured blood vessels and degranulated platelets. Growth factors and cytokines are signaling proteins that affect wound healing at the cellular and molecular level. Growth factors, which are of great importance in tissue repair, are effective at every stage of wound healing and are molecules that control cell growth and differentiation, gene transcription, chemotaxis, cell proliferation, angiogenesis, mitogenesis, synthesis and degradation of extracellular matrix (ECM), collagen and elastin production and cell metabolism. Growth factors are secreted from many cell groups involved in wound healing such as macrophages, platelets, fibroblasts, keratinocytes and endothelium. Cytokines act during the inflammatory phase of wound healing by increasing the activity of cells involved in the immune/inflammatory response. During wound healing, they stimulate the activation, differentiation and proliferation of cells involved in inflammation, allowing them to move to the reaction site. Cytokines are synthesized by activated immune cells, especially lymphocytes and macrophages, and some other somatic cells. Wound healing is a process whose healing time varies depending on whether the wound is an acute or chronic wound. Growth factors and cytokines play a major role in the best outcome of this process.