RİSK TOPLUMUNDA SAKINIM POLİTİKASI: AFETLERE KARŞI ÖNLEYİCİ YAKLAŞIMLAR

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de afetlere yönelik sakınım politikalarını risk toplumu çerçevesinde incelemektir. Afetlerin sıklığı, çeşitliliği ve buna bağlı olarak ortaya çıkardığı maddi ve manevi kayıpların büyüklüğü dikkate alındığında, müdahale ve iyileştirme odaklı geleneksel afet yönetimi politikalarının yetersizliği daha iyi anlaşılmaktadır. Bu durum, afet yönetiminde risklerin azaltılmasına odaklanan sakınım politikalarını giderek daha önemli hale getirmektedir. Çalışmada öncelikle risk toplumu kavramı ele alınmış, ardından afetlerin değişen yapısı ve sakınım politikalarının rolü değerlendirilmiştir. Türkiye’nin afet risk profili incelenerek deprem başta olmak üzere farklı afet türlerinin oluşturduğu tehditler ortaya konulmuştur. Bu kapsamda Türkiye’de uygulanan afet politika araçları kurumsal, hukuki ve planlama boyutlarıyla ele alınmıştır. Çalışmada ayrıca sakınım politikalarının uygulanmasında karşılaşılan sorunlar analiz edilmiştir. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniğiyle oluşturulmuştur. Araştırma bulguları, Türkiye’nin geçmişten günümüze yıkıcı birçok afete maruz kaldığını ve bu afetlere karşı sakınım politikalarının farklı türde birçok kurumsal belgede giderek daha fazla yer aldığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte bulgular, uygulamada koordinasyon eksiklikleri, denetim sorunları, kurumsal kapasite yetersizlikleri ve toplumsal farkındalık eksikliği gibi çeşitli problemler bulunduğunu göstermektedir. Yine sigorta sistemi gibi finansal araçların yeterince yaygınlaşmadığı da tespit edilmiştir. Sonuç olarak, afetlere karşı daha etkili bir mücadele için sakınım politikalarının güçlendirilmesi, kurumsal işleyişin iyileştirilmesi ve toplumsal katılımın artırılması gerektiği görülmektedir.