ECONOMIC VALUATION OF MELEN STREAM WITH TRAVEL COST AND CONTINGENT VALUATION METHODS

Bu çalışmanın amacı Melen çayının rekreasyonel amaçlı kullanımının ekonomik değerini seyahat maliyeti ve koşullu değerleme yöntemleri kullanarak tahmin etmektir. Seyahat maliyeti yönteminde kişi başı tüketici artığı değerinin tahmin edilmesi için negatif binomial regresyon modeli kullanılmıştır. Talep fonksiyonu olarak ise doğrusal talep fonksiyonu tercih edilmiştir. Literatürden farklı olarak, bireysel seyahat maliyeti için kişi başı seyahat maliyeti ve zamanın fırsat maliyeti değerini içeren kişi başı seyahat maliyeti olmak üzere iki farklı değişken oluşturulmuştur. Koşullu değerleme yönteminde ise kişi başı ödeme isteğinin tahmin edilmesi için lojistik regresyon modeli kullanılmıştır. Koşullu değerleme yöntemi ile ziyaretçilerin Melen çayına ilişkin ödeme istekleri/arzuları (willingness to pay) ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla, ziyaretçilerin rekreasyon alanına yaptıkları ziyarete karşılık ödeme istekleri tahmin edilerek, bu ödeme isteği üzerinde etkisi bulunan değişkenler tespit edilmiştir. Koşullu değerleme analizi çerçevesinde ziyaretçilerin ödeme istekliliğini tahmin edebilmek için ziyaretçilere dört (4) farklı yöntemde sorular yöneltilmiştir. Çalışma bulgularını şu şekilde özetleyebiliriz: (i) seyahat maliyeti yöntemine göre kişi başı tüketici artığı 5.111 TL (693 USD) olarak hesaplanmıştır; (ii) koşullu değerleme yöntemine göre kişi başı ödeme istekliliği değeri 24.170 TL (3.275 USD) olarak hesaplanmıştır; (iii) Melen çayının 2020 yılı için toplam ekonomik değeri ise yaklaşık 7,3 milyar TL (996 milyon USD)/yıl ile 34,7 milyar TL (4,71 milyar USD)/yıl arasında tahmin edilmiştir.