Rola państwa w kryzysie społeczno-gospodarczym

Punktem wyjścia w badaniach przedstawionych w niniejszej monografii jest hipoteza, iż rząd RP w okresie pandemii COVID‑19 realizował politykę antykryzysową, wpisującą się w koncepcję państwa dobrobytu w warunkach społecznej gospodarki rynkowej i funkcjonowania w strukturach UE, oraz potrzebę obywateli w zakresie aktywnej roli państwa w sytuacji kryzysowej, czyli w roszczenie państwa dobrobytu. Zastosowano triangulację metod badawczych, wykorzystując: desk research, analizę informacji statystycznych i ekonomicznych, analizę aktów prawnych oraz reprezentatywne badanie społeczne. Część analiz przeprowadzono w oparciu o porównanie danych międzynarodowych. Zastosowano również multidyscyplinarne podejście badawcze odpowiadające podejściu teoretycznemu oraz wyzwaniu zrozumienia analizowanego zjawiska. Od strony teoretycznej praca wpisuje się w obszar ekonomii politycznej i zarządzania publicznego. Ekonomia polityczna jest dziedziną nauk społecznych badającą relacje pomiędzy jednostkami a społeczeństwem oraz między rynkami a państwem, przy użyciu różnorodnego zestawu narzędzi i metod zaczerpniętych głównie z ekonomii, nauk politycznych i socjologii. Ekonomia polityczna, jak wskazuje Encyclopaedia Britannica, to nauka o tym, jak państwo rozumiane jako publiczne gospodarstwo domowe jest zarządzane, biorąc pod uwagę zarówno czynniki polityczne, jak i ekonomiczne. Analiza ekonomii politycznej pozwala ocenić działalność państwa z trzech perspektyw, tj. ekonomicznej, politycznej i społecznej, co umożliwia głębsze rozumienie wielu aspektów rzeczywistości gospodarczej i polityki gospodarczej, w tym dążenia do zachowania równowagi pomiędzy siłami państwowymi a rynkowymi w perspektywie tworzenia dobrobytu narodów i szczęścia obywateli. Zarządzanie publiczne jest dyscypliną naukową w ramach zarządzania ogólnego, zorientowaną na badania w obszarze funkcjonowania i reformowania organizacji sektora publicznego, nakierowaną na skuteczne działanie tych organizacji i skuteczne realizowanie celu ich działania, jakim jest urzeczywistnianie interesu publicznego. Obiektami badań są w niej instytucje publiczne działające w różnych sferach życia publicznego – w niniejszej pracy był to szczebel centralny władzy państwowej. Przedstawione w niniejszej monografii badania wpisują się w obszar teorii kryzysów społeczno‑gospodarczych, teorii roli państwa w kryzysach społeczno‑gospodarczych i modelu interwencji pomocowej państwa dobrobytu w trakcie kryzysu. Wykorzystywana jest przy tym metodyka ekonomii behawioralnej z uwzględnieniem narzędzi nauk społecznych, w tym również reprezentatywnego badania społecznego w celu weryfikacji założeń modelu interwencji pomocowej państwa dobrobytu w trakcie realnego kryzysu na podstawie reakcji rządu RP na kryzys COVID‑19. Prowadzone badanie umożliwiło pozyskanie wiedzy o realnych opiniach i rzeczywistych zachowaniach jednostek wobec polityki gospodarczej państwa w kryzysie.