Gastronomi ve Turist Rehberliği

Gastronomi turizmi günümüzde hızla gelişmekte ve turizm alanının en yaratıcı ve dinamik segmentlerinden biri olarak kabul görmektedir. Yerel mutfak, destinasyonlara rekabet avantajı kazandırırken, destinasyonun eşsiz kimlik kazanmasına ve yerel kültürün sürdürülmesine yardımcı olmakta ve ekonomiye büyük katkılar sağlamaktadır. Pek çok ülke kendi kültürüne has mutfağını ön plana çıkarmak için diğerleri ile kıyasıya rekabet etmektedir. Türkiye de yiyecek ve içecek işletmeleri, seyahat ve konaklama işletmeleri ve hükümet, medya ve akademi gibi diğer bazı ilgili işletme ve kuruluşlar gibi çeşitli paydaşların çabaları ile bu rekabetin içindedir. Nitekim oldukça köklü bir geçmişi olan Türk mutfağı dünya mutfakları arasında önemli bir yere sahip olup, pek çok destinasyonda turistlere yerel, eşsiz lezzetler sunulmaktadır ve büyük bir potansiyele sahiptir. Gaziantep (2015), Hatay (2017), Afyonkarahisar (2019), Kayseri (2021), Adana (2021), Nevşehir (2023) ve Tokat  (2023)  yılı itibarıyla gastronomi ağında bulunan şehirlerarasında yer almaktadır (www.unesco.org.tr). Devlet ve özel üniversitelerde verilen gastronomi eğitimi sonucunda nitelikli şeflerin artması, UNESCO Yaratıcı Şehirler gastronomi ağında bulunan şehirlerin sayısının her geçen yıl artması, Michelin yıldızlı restoranların ve şeflerin sayısının artması gibi gelişmeler gastronomi rotalarının ortaya çıkmasına yol açmaktadır. Dolayısıyla bu rotaların keşfi için turlar düzenlenecek ve konusunda uzmanlaşmış turist rehberlerine ihtiyaç duyulacaktır. Bu nedenle gastronomi alanında uzman turist rehberlerinin teşvik edilmesi oldukça gereklidir. Bir şehrin gastronomi turizminde önemli bir potansiyele sahip olması o destinasyonun trend olması için yeterli değildir. Yeme/içme amacıyla bölgeyi ziyaret eden turistlere ilgili yeme/içme öğeleriyle ilgili felsefe ve tarihe ilişkin bilgiler verilmezse gezi eksik kalacaktır. Turist rehberliği hizmeti bu açıdan, yeni ve farklı deneyim yaşamak isteyenleri teşvik edici bir güç olarak değerlendirilebilir. Bunun için de pek çok sorumluluğu olan turist rehberlerine yeni sorumluluk yüklemektedir. Öncelikli olarak turist rehberinin hem kendi kültürünü hem de turistin kültürünü yakından tanıması beklenmektedir. Böylece ulusal yemek kültürünü turiste aktarabilir, onun yeni bir deneyim yaşamasına ve bu deneyimi anlamlandırmasına yardımcı olabilir.