Studia i badania ewaluacyjne

DEFINICJA POJĘCIA: Studia ewaluacyjne stanowią wielonurtowy i transdyscyplinarny nurt refleksji nad ewaluacją rozumianą jako kompleksowy i dynamiczny proces ugruntowanego metodologicznie i uspołecznionego ustalania wartości określonego przedsięwzięcia lub podmiotu w oparciu o przyjęte kryteria służący rozwojowi tego przedsięwzięcia lub podmiotu. Studia ewaluacyjne łączą akademicką teoretyczną refleksję nad różnymi aspektami i funkcjami ewaluacji z praktycznymi zagadnieniami sposobów prowadzenia i wykorzystania badań ewaluacyjnych. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Rozwój studiów i badań ewaluacyjnych, który zaowocował wieloma próbami uporządkowania szeregu nurtów, podejść czy modeli badawczych, trwa już blisko 100 lat, ale daleki jest od wyczerpania, ponieważ wciąż odkrywane są nowe potencjały ewaluacji, zarówno jako pewnej formy badań stosowanych, jak i w zakresie rozbudowy zaplecza teoretycznego tej subdyscypliny. PROBLEMOWE UJĘCIE POJĘCIA: Refleksje i badania podejmowane w obrębie studiów ewaluacyjnych służą przede wszystkim określeniu tożsamości ewaluacji jako wyłaniającej się nowej subdyscypliny akademickiej przekraczającej granice dotychczasowych dyscyplin i w różnym zakresie czerpiącym z ich dorobku teoretycznego. W toku swojego rozwoju historycznego reprezentanci studiów ewaluacyjnych wypracowali cały szereg podejść, modeli teoretycznych oraz założeń metodologicznych umożliwiających szerokie zastosowania ewaluacji w wielu dziedzinach życia społecznego. Praktyczny charakter badań ewaluacyjnych powoduje konieczność uwzględniania różnorodnych uwarunkowań i kontekstów, w jakich te badania są realizowane, w tym również ogólniejszych tendencji społecznych, politycznych, kulturowych, gospodarczych i naukowych. REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Najbardziej twórcze nurty studiów ewaluacyjnych koncentrują się obecnie wokół modeli ewaluacji demokratycznych, uspołecznionych i inkluzywnych, wrażliwych na społeczne, polityczne i kulturowe konteksty odpowiadające wyzwaniom dynamicznie przekształcającego się świata.