HAVAYOLU ŞİRKETLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PERFORMANS GÖSTERGELERİNİN 2023 YILI KARŞILAŞTIRILMASI

Havayolu şirketleri, turizm sektörünün temel bileşenlerinden biri olup, küresel turizm hareketliliğini şekillendiren en önemli aktörler arasında yer almaktadır. Aynı zamanda turizm sektörü çevresel etkileri en yoğun şekilde hissedilen alanlardan biri olarak öne çıkmakta ve havayolu taşımacılığı, bu etkinin en büyük kaynaklarından biri olarak değerlendirilmektedir. Sektörün büyümesi, özellikle çevresel sürdürülebilirlik açısından önemli endişelere yol açmakta, bu doğrultuda havayolu şirketleri yüksek karbon salınımı gibi çevresel etkileri yönetmek amacıyla kurumsal sürdürülebilirlik raporları yayımlamaktadır. Kurumsal sürdürülebilirlik, şirketlerin çevresel, sosyal ve ekonomik performanslarının değerlendirildiği kapsamlı bir raporlama sistemidir. Bu raporlar, şirketlerin uzun vadeli değer yaratma kapasitesini ve sürdürülebilirlik konusundaki taahhütlerini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışmada BİST sürdürebilirlik indeksinde yer alan Türk Hava yolları ve Pegasus Hava Yollarının sürdürülebilirlik yaklaşımları vaka analizi çerçevesinde incelenmiş, ayrıca her iki havayolu şirketinin 2023 yılına ait güncel kurumsal sürdürülebilirlik raporları analiz edilerek bu şirketlerin sürdürülebilirlik performansları ENTROPİ ve EDAS yöntemleri aracılığıyla değerlendirilmiştir. Analiz kapsamında, her iki şirket için yedi çevresel, yedi ekonomik ve yedi sosyal performans göstergesi belirlenmiştir. Bulgular, kurumsal sürdürülebilirlik performansı açısından en yüksek ağırlık derecelerinin; çevresel performans göstergelerinde toplam çevresel harcamalar, ekonomik performans göstergelerinde EBITDA ve sosyal performans göstergelerinde toplam eğitim süresi olduğunu ortaya koymuştur. Nihai performans sıralamasında EDAS yöntemiyle yapılan değerlendirme sonucunda Türk Hava Yolları’nın çevresel ve ekonomik sürdürülebilirlik performansında, Pegasus Hava Yolları’nın ise sosyal sürdürülebilirlik performansında birinci sırada yer aldığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte her iki havayolu şirketinin farklı iş modellerine sahip olduğu, bu iş modellerinin kendilerine çevresel ve finansal avantajlar sağladığı, THY’nin operasyonel optimizasyon ve dijitalleşmeye odaklanırken, Pegasus ESG-finansman entegrasyonunu stratejik bir rekabet avantajı olarak gördüğü sonucuna varılmıştır.