Javascript must be enabled to continue!
KUYU: ULUSAL SİNEMA HAREKETİNDE ANADOLU KÖYLÜLÜĞÜ VE GÖRSEL FOLKLOR
View through CrossRef
Türk sineması Yeşilçam döneminin oluşum aşamasında (1948-1959) kitlesel ve seri film üretimine geçebilir. Ana akım Türk sinemasının sistematik üretimi beş popüler tür (melodram, tarihi film, polisiye, komedi, köy filmi) etrafında standartlaşır. Türk sinema tarihinin angaje hareketi Toplumsal Gerçekçilik, Metin Erksan’ın eserleriyle doğar. Erksan, anaakım Türk sinemasının standartlaşmış türlerini oluşturan tarihi filmi (Dokuz Dağın Efesi, 1958), polisiyeyi (Gecelerin Ötesi, 1960; Suçlular Aramızda, 1964), melodramı (Acı Hayat, 1962) ve köy filmini (Yılanların Öcü, 1962; Susuz Yaz, 1963) biçimde modern içerikte realist estetikle yenileştirir. Erksan’ın toplumsal gerçekçi sinema hareketinde başarıyla yaptığı bu iki uyarlama, köy filmleri paradigmasını değiştirir ve aydınların dikkatini yerli sinemaya çeker. 1965’te İstanbul’da kurulan Sinematek Derneği’de kümelenen bir grup sosyalist aydın Yeşilçam’a karşı Yeni Sinema’yı yani politik angajmanı olan ve bağımsız yapım tarzına göre üretilen filmleri savunurken, yönetmen Erksan hem ticari Yeşilçam’a hem de sosyalist eğilimli yeni sinemaya karşı Kemal Tahir tefekkürü etkisinde kalarak Ulusal Sinema kavramını üretip Türk köylülüğünü Kuyu’da (1968) tematik olarak incelemeye koyulur. Kuyu’da Türk folkloru nasıl temsil edilir? Folklorun görsel kaynağı olarak ulusal sinema hareketi geleneksel Türk halk kültürünü yeniden nasıl keşfeder? Kuyu, Türk ulusal karakterinin folklorik tarzı mıdır? Bu örnek olay çalışmasında, sinema ile halkbilimi bir arada ele alan disiplinlerarası bir bakış açısından hareket edilerek Anadolu köylülüğüne odaklanan ulusal sinemayı meydana getiren filmsel anlatının folklorik temsilleri ve görsel folklorla ilişkileri açığa çıkarılır. Çalışma ilk önce Kuyu’nun tarihsel, kültürel ve ideolojik arka planını açıklar, sonra da tematik çözümleme yöntemini kullanıp üç kategori (maddi kültür öğeleri, ailevi ilişkiler, adet ve görenek temsilleri) ekseninde görsel folklor analizine odaklanır.
Title: KUYU: ULUSAL SİNEMA HAREKETİNDE ANADOLU KÖYLÜLÜĞÜ VE GÖRSEL FOLKLOR
Description:
Türk sineması Yeşilçam döneminin oluşum aşamasında (1948-1959) kitlesel ve seri film üretimine geçebilir.
Ana akım Türk sinemasının sistematik üretimi beş popüler tür (melodram, tarihi film, polisiye, komedi, köy filmi) etrafında standartlaşır.
Türk sinema tarihinin angaje hareketi Toplumsal Gerçekçilik, Metin Erksan’ın eserleriyle doğar.
Erksan, anaakım Türk sinemasının standartlaşmış türlerini oluşturan tarihi filmi (Dokuz Dağın Efesi, 1958), polisiyeyi (Gecelerin Ötesi, 1960; Suçlular Aramızda, 1964), melodramı (Acı Hayat, 1962) ve köy filmini (Yılanların Öcü, 1962; Susuz Yaz, 1963) biçimde modern içerikte realist estetikle yenileştirir.
Erksan’ın toplumsal gerçekçi sinema hareketinde başarıyla yaptığı bu iki uyarlama, köy filmleri paradigmasını değiştirir ve aydınların dikkatini yerli sinemaya çeker.
1965’te İstanbul’da kurulan Sinematek Derneği’de kümelenen bir grup sosyalist aydın Yeşilçam’a karşı Yeni Sinema’yı yani politik angajmanı olan ve bağımsız yapım tarzına göre üretilen filmleri savunurken, yönetmen Erksan hem ticari Yeşilçam’a hem de sosyalist eğilimli yeni sinemaya karşı Kemal Tahir tefekkürü etkisinde kalarak Ulusal Sinema kavramını üretip Türk köylülüğünü Kuyu’da (1968) tematik olarak incelemeye koyulur.
Kuyu’da Türk folkloru nasıl temsil edilir? Folklorun görsel kaynağı olarak ulusal sinema hareketi geleneksel Türk halk kültürünü yeniden nasıl keşfeder? Kuyu, Türk ulusal karakterinin folklorik tarzı mıdır? Bu örnek olay çalışmasında, sinema ile halkbilimi bir arada ele alan disiplinlerarası bir bakış açısından hareket edilerek Anadolu köylülüğüne odaklanan ulusal sinemayı meydana getiren filmsel anlatının folklorik temsilleri ve görsel folklorla ilişkileri açığa çıkarılır.
Çalışma ilk önce Kuyu’nun tarihsel, kültürel ve ideolojik arka planını açıklar, sonra da tematik çözümleme yöntemini kullanıp üç kategori (maddi kültür öğeleri, ailevi ilişkiler, adet ve görenek temsilleri) ekseninde görsel folklor analizine odaklanır.
Related Results
YENİ SİNEMA TARİHİ ARAŞTIRMALARI ÇERÇEVESİNDE ORDU İLİNİN SİNEMA TARİHİ ÜZERİNE BİR SÖZLÜ TARİH ÇALIŞMASI (1912-1960): KENT, MAHALLE VE SİNEMA
YENİ SİNEMA TARİHİ ARAŞTIRMALARI ÇERÇEVESİNDE ORDU İLİNİN SİNEMA TARİHİ ÜZERİNE BİR SÖZLÜ TARİH ÇALIŞMASI (1912-1960): KENT, MAHALLE VE SİNEMA
Türkiye’de sinema tarihinin kaynaklarını, büyük oranda dergiler, gazeteler ve İstanbul oluşturmaktadır. Filmlerle ilgili eleştiri yazılarını ve film gösterimlerine ilişkin haberler...
Cumhuriyet'in İlk Sinema Dergisi Sinema Postası / Le Courrier du Cinéma ve Dönem Sinema Hayatı Üzerine Bazı Gözlemler
Cumhuriyet'in İlk Sinema Dergisi Sinema Postası / Le Courrier du Cinéma ve Dönem Sinema Hayatı Üzerine Bazı Gözlemler
8 Aralık 1923’te ünlü şair Nâzım Hikmet’in babası Hikmet Nâzım Bey’in yönetiminde İstanbul’da yayın hayatına giren Sinema Postası / Le Courrier du Cinéma, Cumhuriyet döneminin ilk ...
Türk Sinema Mevzuatının Gözden Kaçan Halkası: 1936 Sinema Film ve Senaryolarının Kontrolüne Dair Talimatnâme
Türk Sinema Mevzuatının Gözden Kaçan Halkası: 1936 Sinema Film ve Senaryolarının Kontrolüne Dair Talimatnâme
Türk sinema tarihinde, sinemaya özgü genel, soyut ve objektif ilk hukukî düzenleme, denetimle sınırlı kurallar öngören 1932 tarihli Sinema Filmlerinin Kontrolüne Ait Talimatnâme’di...
Folklor ve Biçembilim
Folklor ve Biçembilim
Folklorik metinlerde anlamın nasıl üretildiği ve temsil edilen değerlerin üretilen anlam çerçevesinde nasıl biçimlendiğini pek çok yönden incelemek olasıdır. Biçembilimin başta ö...
Ulusal Sinema Hareketi Çerçevesinde Halit Refiğ Sinemasında Doğu-Batı İkilemi
Ulusal Sinema Hareketi Çerçevesinde Halit Refiğ Sinemasında Doğu-Batı İkilemi
Sinema ve toplum, birbirinden bağımsız olmayan hatta etkileşimli bir yapıya sahiptir. Bu etkileşimli yapı, toplumsal değişim ve dönüşümlerin de sinemada kendisini var etmesine olan...
Hasan Mutlucan’dan Karacaoğlan: Üryan Geldim’in Sanatçının Söylemi ve Sanatındaki Önemi
Hasan Mutlucan’dan Karacaoğlan: Üryan Geldim’in Sanatçının Söylemi ve Sanatındaki Önemi
Hasan Mutlucan’ın halk müziği kariyerinde, kendisinin de sağlığında sıklıkla ifade ettiği gibi, kahramanlık türküleri dışında türküler de çok önemli yer tutar. Türk Halk Müziğinin ...
Dramatik Atasözü
Dramatik Atasözü
Göstergelerarası bir çözümleme yapabilmenin ön koşulu iki ayrı gösterge dizgesinin (örneğin bir metinle bir resmin) biçimsel olduğu kadar içeriksel bakımdan alışveriş içerisinde ol...
Yeni Kuir Sinema ve Kürt Sinemasının Kesişimselliği Çerçevesinde Ali Kemal Çınar Filmleri
Yeni Kuir Sinema ve Kürt Sinemasının Kesişimselliği Çerçevesinde Ali Kemal Çınar Filmleri
Bu makalede Yeni Kuir Sinema ile Üçüncü Sinema arasındaki ortaklığa işaret eden “defolu sinema” (flawed cinema) kavramı ile Kürt sineması tartışmalarında da karşılık bulan Julia Ga...

